HomeRig VedaMandala 1Sukta 71Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.71

Rishi: Parāśara Śāktya (traditional attribution for RV 1.65–1.73)
Devata: Agni (as the inner Fire/Will of illumination, though the verse also alludes to Heaven/Father and a ‘daughter’ as a vessel of splendour)
Chandas: Triṣṭubh

महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात् ॥

म॒हे यत्पि॒त्र ईं॒ रसं॑ दि॒वे करव॑ त्सरत्पृश॒न्य॑श्चिकि॒त्वान् । सृ॒जदस्ता॑ धृष॒ता दि॒द्युम॑स्मै॒ स्वायां॑ दे॒वो दु॑हि॒तरि॒ त्विषिं॑ धात् ॥

mahe yat pitrá īṃ rásaṃ divé karavát tsarat pṛśányāś cikitvān | sṛjádatā dhṛṣatā didyúm asmai svāyāṃ devó duhitári tviṣíṃ dhāt ||

When the Wise One made the savour (rasa)—the inner essence—for the Great Father and for the Heaven, then the knowing Pṛśanya moved forth. He, the archer, released with daring the flashing light for him; and the god placed the splendour in his own daughter—within her proper home.

म॒हे । यत् । पि॒त्रे । ई॒म् । रस॑म् । दि॒वे । कः । अव॑ । त्स॒र॒त् । पृ॒श॒न्यः॑ । चि॒कि॒त्वान् । सृ॒जत् । अस्ता॑ । धृष॒ता । दि॒द्युम् । अ॒स्मै॒ । स्वाया॑म् । दे॒वः । दु॒हि॒तरि॑ । त्विषि॑म् । धा॒त् ॥महे । यत् । पित्रे । ईम् । रसम् । दिवे । कः । अव । त्सरत् । पृशन्यः । चिकित्वान् । सृजत् । अस्ता । धृषता । दिद्युम् । अस्मै । स्वायाम् । देवः । दुहितरि । त्विषिम् । धात् ॥mahe | yat | pitre | īm | rasam | dive | kaḥ | ava | tsarat | pṛśanyaḥ | cikitvān | sṛjat | astā | dhṛṣatā | didyum | asmai | svāyām | devaḥ | duhitari | tviṣim | dhāt

म॒हेfor the great (one)
म॒हे:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootमहत् (प्रातिपदिक) / मह्
यत्that which
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पि॒त्रेto/for the father
पि॒त्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
ईम्indeed, just
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
रसम्sap, essence
रसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
दि॒वेto/for heaven
दि॒वे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
करवत्he made
करवत्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सरत्flowing, running
सरत्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootसृ (धातु)
पृश॒न्यःthe dappled one (speckled)
पृश॒न्यः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक) → पृश्न्य (विशेषण)
चिकि॒त्वान्wise, discerning
चिकि॒त्वान्:
कर्तृ
TypeAdjective (perfect participle-like)
Rootचित् (धातु) / चिकित्वस् (प्रातिपदिक)
सृ॒जत्releasing, letting loose
सृ॒जत्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootसृज् (धातु)
अस्ताweapons
अस्ता:
कर्म
TypeNoun
Rootअस्त (प्रातिपदिक)
धृष॒ताwith boldness, daringly
धृष॒ता:
करण
TypeAdjective (instrumental)
Rootधृष् (धातु) → धृषत् (प्रातिपदिक)
दि॒द्युम्flash, brilliance
दि॒द्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिद्यु (प्रातिपदिक)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वायाम्in his own (place/realm)
स्वायाम्:
अधिकरण
TypeAdjective (pronominal)
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दे॒वःthe god
दे॒वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दु॑हि॒तरिin/at the daughter
दु॑हि॒तरि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
त्विषिम्splendour, glow
त्विषिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक)
धात्he placed, set
धात्:
TypeVerb
Rootधा (धातु)