HomeRig VedaMandala 1Sukta 71Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.71

Rishi: Parāśara Śāktya
Devata: Agni (as bearer of R̥ta and dhīti; also the divine birth fostered)
Chandas: Triṣṭubh

दधन्नृतं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभृत्राः । अतृष्यन्तीरपसो यन्त्यच्छा देवाञ्जन्म प्रयसा वर्धयन्तीः ॥

दध॑न्नृ॒तं ध॒नय॑न्नस्य धी॒तिमादिद॒र्यो दि॑धि॒ष्वो॒३॒॑ विभृ॑त्राः । अतृ॑ष्यन्तीर॒पसो॑ य॒न्त्यच्छा॑ दे॒वाञ्जन्म॒ प्रय॑सा व॒र्धय॑न्तीः ॥

dádhann ṛtáṃ dhánayann asya dhītím ā́d íd aryó didhiṣvó víbhṛtrāḥ | átṛṣyantīr apáso yánty ácchā devā́n jánma práyasā vardháyantīḥ

Setting the Truth in place and increasing his thought, the noble one, desiring to establish, bears the many supports; the tireless works move straight toward the gods, fostering the birth of the divine powers by their offering-impulse.

दध॑न् । ऋ॒तम् । ध॒नय॑न् । अ॒स्य॒ । धी॒तिम् । आत् । इत् । अ॒र्यः । द॒धि॒ष्वः॑ । विऽभृ॑त्राः । अतृ॑ष्यन्तीः । अ॒पसः॑ । य॒न्ति । अच्छ॑ । दे॒वान् । जन्म॑ । प्रय॑सा । व॒र्धय॑न्तीः ॥दधन् । ऋतम् । धनयन् । अस्य । धीतिम् । आत् । इत् । अर्यः । दधिष्वः । विभृत्राः । अतृष्यन्तीः । अपसः । यन्ति । अच्छ । देवान् । जन्म । प्रयसा । वर्धयन्तीः ॥dadhan | ṛtam | dhanayan | asya | dhītim | āt | it | aryaḥ | dadhiṣvaḥ | vi-bhṛtrāḥ | atṛṣyantīḥ | apasaḥ | yanti | accha | devān | janma | prayasā | vardhayantīḥ

दधत्placing, establishing
दधत्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootधा (√धा)
ऋतम्ṛta, cosmic order/truth
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत (prātipadika)
धनयत्winning wealth, enriching
धनयत्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootधनय (denominative from धन)
अस्यof this (one), his
अस्य:
Sambandha (genitival)
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāman)
धीतीम्thought, insight, hymn-vision
धीतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootधीति (prātipadika)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
दिदर्यःDidarya (a name/epithet; the one who ‘sets/arranges’)
दिदर्यः:
Kartā
TypeNoun (proper/epithet)
Rootदिदर्य (prātipadika; Vedic epithet/name)
दिधिष्वःdesirous to place/establish; intent on setting
दिधिष्वः:
Kartā (apposition to दिदर्यः)
TypeAdjective/Noun
Rootदिधिषु (prātipadika; Vedic)
विभृत्-त्राःthe widely-bearing/supporting ones
विभृत्-त्राः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवि-भृ (√भृ) + त्र (suffix)
अतृष्यन्तीःnot thirsting, unwearied
अतृष्यन्तीः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootतृष् (√तृष्) with privative a-
अपसःthe works, active powers
अपसः:
Kartā (apposition to अतृष्यन्तीः)
TypeNoun
Rootअपस् (prātipadika)
यन्तिthey go
यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (√या)
अच्छाtowards, straight to
अच्छा:
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (indeclinable)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (goal)
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
जन्मbirth, origin
जन्म:
Karma
TypeNoun
Rootजन्मन् (prātipadika)
प्रयसाwith vigor/force, with effort
प्रयसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रयस् (prātipadika)
वर्धयन्तीःincreasing, causing to grow
वर्धयन्तीः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootवृध् (√वृध्)