Mantra 1
Sukta 1.7
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.7 commonly placed under this seer in Anukramaṇī tradition)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (dominant meter of RV 1.1–1.10; this verse conforms to the compact praise style typical of Gāyatrī)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः । इन्द्रं वाणीरनूषत ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किण॑: । इन्द्रं॒ वाणी॑रनूषत ॥
Transliteration
índram íd gāthíno bṛhád índram arkébhiḥ arkíṇaḥ | índraṃ vā́ṇīr anūṣata ||
Translation
It is Indra indeed whom the chanters affirm—Indra the Vast; Indra whom the makers of hymns strengthen with their luminous chants. The inspired voices have praised Indra.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑म् । इत् । गा॒थिनः॑ । बृ॒हत् । इन्द्र॑म् । अ॒र्केभिः॑ । अ॒र्किणः॑ । इन्द्र॑म् । वाणीः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ ॥इन्द्रम् । इत् । गाथिनः । बृहत् । इन्द्रम् । अर्केभिः । अर्किणः । इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत ॥indram | it | gāthinaḥ | bṛhat | indram | arkebhiḥ | arkiṇaḥ | indram | vāṇīḥ | anūṣata
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the object of praise)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
गाथिनःthe singers/chanters of songs
गाथिनः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootगाथिन् (प्रातिपदिक; गाथा-सम्बद्ध)
बृहत्great, lofty
बृहत्:
—
TypeAdjective
Rootबृहत् (विशेषण; √बृह् ‘to grow, be great’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अर्केभिःwith hymns/verses (arks)
अर्केभिः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
अर्किणःthe hymn-makers/chanters (possessing hymns)
अर्किणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअर्किन् (प्रातिपदिक; ‘अर्क’ + इन्)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाणीःvoices, utterances
वाणीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
अनूषतpraised/sang (after, in succession)
अनूषत:
—
TypeVerb
Root√वच्/√उच् (वैदिक स्तुति/उच्चारणार्थक धातु; ‘अनु-’ उपसर्गसहित)