Mantra 4
Sukta 1.69
Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 1.69)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
जने न शेव आहूर्यः सन्मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे ॥
Samhita Patha (IAST)
जने॒ न शेव॑ आ॒हूर्य॒: सन्मध्ये॒ निष॑त्तो र॒ण्वो दु॑रो॒णे ॥
Transliteration
jáne ná śéva āhū́ryaḥ sán mádhye níṣatto raṇvó duroṇé |
Translation
Like a benignant friend among men, worthy to be called, he sits in the midst—delightful in the dwelling-place within.
Padapatha (Word Analysis)
जने॑ । न । शेव॑ । आ॒ऽहूर्यः॑ । सन् । मध्ये॑ । निऽस॑त्तः । र॒ण्वः । दु॒रो॒णे ॥जने । न । शेव । आहूर्यः । सन् । मध्ये । निसत्तः । रण्वः । दुरोणे ॥jane | na | śeva | āhūryaḥ | san | madhye | ni-sattaḥ | raṇvaḥ | duroṇe
Word by Word
जनेamong people; in the folk
जने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) < √जन्
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
शेवःkindly; gracious; beneficent
शेवः:
कर्तृ (वाक्य-विशेषण/प्रेडिकेटिव) अथवा कर्ता-सम्बन्धी विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootशेव (प्रातिपदिक)
आहुःthey have said; they call
आहुः:
—
TypeVerb
Root√अह् (ब्रू-अर्थे) / √अह (वदने)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-प्रवर्तक) / विषय
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सन्being
सन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Root√अस् (भू-अर्थे) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)
मध्येin the middle; amid
मध्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
निषत्तःseated down; sitting
निषत्तः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootनि-√सद् (उपवेशने) → निषन्न/निषत्त (भूत कृदन्त)
रण्वःdelightful; gladdening
रण्वः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootरण्व (प्रातिपदिक)
दुरोणेin the house; in the dwelling
दुरोणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)