HomeRig VedaMandala 1Sukta 64Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.64

Rishi: Nodha Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः । मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम् ॥

म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यद॑: । मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिन॑: खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वम् ॥

mahíṣāso māyínaś citrá-bhānavo gírayō ná svá-tavaso raghu-syádaḥ | mṛgā́ iva hastínaḥ khādatʰā vánā yád āruṇī́ṣu táviṣīr áyugdhvam ||

Bull-like in force, possessors of a shaping power, of varied lights, self-strong and swift in their rush like mountains—like wild beasts, like elephants, you feed on the forests, when in the ruddy regions you yoked your energies.

म॒हि॒षासः॑ । मा॒यिनः॑ । चि॒त्रऽभा॑नवः । गि॒रयः॑ । न । स्वऽत॑वसः । र॒घु॒ऽस्यदः॑ । मृ॒गाःऽइ॑व । ह॒स्तिनः॑ । स्वा॒द॒थ॒ । वना॑ । यत् । आरु॑णीषु । तवि॑षीः । अयु॑ग्ध्वम् ॥महिषासः । मायिनः । चित्रभानवः । गिरयः । न । स्वतवसः । रघुस्यदः । मृगाःइव । हस्तिनः । स्वादथ । वना । यत् । आरुणीषु । तविषीः । अयुग्ध्वम् ॥mahiṣāsaḥ | māyinaḥ | citra-bhānavaḥ | girayaḥ | na | sva-tavasaḥ | raghu-syadaḥ | mṛgāḥ-iva | hastinaḥ | svādatha | vanā | yat | āruṇīṣu | taviṣīḥ | ayugdhvam

महि॒षासःmighty ones / buffalo-like (Maruts)
महि॒षासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहि॒ष (प्रातिपदिक) महिष-
मायिनःwondrous, possessing māyā (power)
मायिनः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक) मायिन्-
चित्रभानवःof bright/variegated radiance
चित्रभानवः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootचित्र-भानु (समास-प्रातिपदिक) चित्रभानु-
गिरयःmountains
गिरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) गिरि-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
स्वतवसःstrong of themselves / self-mighty
स्वतवसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-तवस् (समास-प्रातिपदिक) स्वतवस्-
रघुष्यदःswift-moving, rushing
रघुष्यदः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootरघु-स्यद् (समास-प्रातिपदिक) रघुष्यद्-
मृगाःwild animals
मृगाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) मृग-
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
हस्तिनःelephants
हस्तिनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहस्तिन् (प्रातिपदिक) हस्तिन्-
खादथyou eat/devour
खादथ:
TypeVerb
Rootखाद् (धातु) खाद्
वनानिforests, woods
वनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) वन-
यदाwhen
यदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा
अरुणीषुin/among the ruddy (dawns / ruddy mares)
अरुणीषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअरुणी (प्रातिपदिक) अरुणी-
तविषीःimpetuosities, mighty powers
तविषीः:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक) तविषी-
अयुग्ध्वम्you yoked / you harnessed
अयुग्ध्वम्:
TypeVerb
Rootयुज् (धातु) युज्