HomeRig VedaMandala 1Sukta 61Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.61

Rishi: Gautama
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

अस्मा इदु स्तोमं सं हिनोमि रथं न तष्टेव तत्सिनाय । गिरश्च गिर्वाहसे सुवृक्तीन्द्राय विश्वमिन्वं मेधिराय ॥

अ॒स्मा इदु॒ स्तोमं॒ सं हि॑नोमि॒ रथं॒ न तष्टे॑व॒ तत्सि॑नाय । गिर॑श्च॒ गिर्वा॑हसे सुवृ॒क्तीन्द्रा॑य विश्वमि॒न्वं मेधि॑राय ॥

asmā́ íd u stómaṃ sáṃ hinomi ráthaṃ ná táṣṭeva tát-sināya | gíraś ca gírvāhase suvṛ́ktī́ndrāya viśvám-invaṃ médhirāya ||

For him I fashion and drive together the hymn, as a craftsman shapes a chariot for the onward course. I offer words and well-turned utterances to Indra, the bearer of inspired speech, the all-impelling, the wise—so the inner force moves rightly and victoriously.

अ॒स्मै । इत् । ऊँ॒ इति॑ । स्तोम॑म् । सम् । हि॒नो॒मि॒ । रथ॑म् । न । तष्टा॑ऽइव । तत्ऽसि॑नाय । गिरः॑ । च॒ । गिर्वा॑हसे । सु॒ऽवृ॒क्ति । इन्द्रा॑य । वि॒श्व॒म्ऽइ॒न्वम् । मेधि॑राय ॥अस्मै । इत् । ऊँ इति । स्तोमम् । सम् । हिनोमि । रथम् । न । तष्टाइव । तत्सिनाय । गिरः । च । गिर्वाहसे । सुवृक्ति । इन्द्राय । विश्वम्इन्वम् । मेधिराय ॥asmai | it | oṃ iti | stomam | sam | hinomi | ratham | na | taṣṭāiva | tat-sināya | giraḥ | ca | girvāhase | su-vṛkti | indrāya | viśvam-invam | medhirāya

अस्मैto him (for him)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
इदुindeed, just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइदु (निपात)
स्तोमम्hymn of praise
स्तोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
सम्together, fully
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिनोमिI set in motion / I impel / I send forth
हिनोमि:
TypeVerb
Rootहि (धातु) / हिनु (प्रेरणे)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
तष्टाa carpenter, a shaper
तष्टा:
कर्ता (उपमान-कर्ता)
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Rootतक्ष् (धातु) / तष्टृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
तत्that (this praise)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
सिनायdrive/urge on; set in motion
सिनाय:
TypeVerb
Rootसि (धातु) / सिन् (धातु) (क्षेपणे/प्रसवने?)
गिरःsongs, praises
गिरः:
कर्ता
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गिर्वाहसेto the song-bearer (Indra)
गिर्वाहसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootगिर्वाहस् (प्रातिपदिक; गिर्+वाह ‘bearing songs’)
सुवृक्तीtwo well-turned (hymns/utterances)
सुवृक्ती:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वमिन्वम्all-stirring, all-impelling
विश्वमिन्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-इन्व (प्रातिपदिक; इन्व ‘impelling/quickening’)
मेधिरायto the wise, intelligent one
मेधिराय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमेधिर (प्रातिपदिक)