HomeRig VedaMandala 1Sukta 61Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.61

Rishi: Gautama
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

अस्मा इदु त्यमुपमं स्वर्षां भराम्याङ्गूषमास्येन । मंहिष्ठमच्छोक्तिभिर्मतीनां सुवृक्तिभिः सूरिं वावृधध्यै ॥

अ॒स्मा इदु॒ त्यमु॑प॒मं स्व॒र्षां भरा॑म्याङ्गू॒षमा॒स्ये॑न । मंहि॑ष्ठ॒मच्छो॑क्तिभिर्मती॒नां सु॑वृ॒क्तिभि॑: सू॒रिं वा॑वृ॒धध्यै॑ ॥

asmā́ íd u tyám upa-máṃ svaḥ-sā́ṃ bhárāmy āṅgū́ṣam āsyèna | maṃhíṣṭham ácchoktibhir matīnā́ṃ suvṛ́ktibhiḥ sū́riṃ vāvṛ́dhadhyai ||

To him I bring with my mouth the inspired chant, a supreme and incomparable power that wins the luminous heaven. With clear utterances of thought and with well-fashioned words, I seek to increase the Hero—Indra—so the inner leader grows in might within us.

अ॒स्मै । इत् । ऊँ॒ इति॑ । त्यम् । उ॒प॒ऽमम् । स्वः॒ऽसाम् । भरा॑मि । आ॒ङ्गू॒षम् । आ॒स्ये॑न । मंहि॑ष्ठम् । अच्छो॑क्तिऽभिः । म॒ती॒नाम् । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ । सू॒रिम् । व॒वृ॒धध्यै॑ ॥अस्मै । इत् । ऊँ इति । त्यम् । उपमम् । स्वःसाम् । भरामि । आङ्गूषम् । आस्येन । मंहिष्ठम् । अच्छोक्तिभिः । मतीनाम् । सुवृक्तिभिः । सूरिम् । ववृधध्यै ॥asmai | it | oṃ iti | tyam | upa-mam | svaḥ-sām | bharāmi | āṅgūṣam | āsyena | maṃhiṣṭham | acchokti-bhiḥ | matīnām | suvṛkti-bhiḥ | sūrim | vavṛdhadhyai

अस्मैto him (for him)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
इदुindeed, just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात) + उ
त्यम्that (one)
त्यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उपमम्best, most excellent
उपमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपम (प्रातिपदिक) < उप + मा
स्वर्षाम्winning heaven/light; heaven-attaining
स्वर्षाम्:
कर्म (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootस्वर्षा (प्रातिपदिक) < स्वर् + सा
भरामिI bear/bring
भरामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
आङ्गूषम्hymn, chant
आङ्गूषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआङ्गूष (प्रातिपदिक)
आस्येनwith the mouth
आस्येन:
करण
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
मंहिष्ठम्most bountiful, most generous
मंहिष्ठम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमंहिष्ठ (प्रातिपदिक) < मंह्/मह् (वृद्धौ) + इष्ठ
अच्छtowards
अच्छ:
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)
उक्तिभिःwith utterances/praises
उक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्ति (प्रातिपदिक) < √वच्
मतीनाम्of thoughts/intentions
मतीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक) < √मन्
सुवृक्तिभिःwith well-fashioned hymns
सुवृक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसुवृक्ति (प्रातिपदिक) < सु + √वृज्/वृच् (वचन/स्तुति-निर्माण)
सूरिम्patron, generous lord
सूरिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
वावृधध्यैto strengthen/increase
वावृधध्यै:
प्रयोजन (उद्देश्य)
TypeVerb (Infinitive)
Root√वृध् (वर्धने)