HomeRig VedaMandala 1Sukta 61Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.61

Rishi: Gautama
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

अस्मा इदु प्रय इव प्र यंसि भराम्याङ्गूषं बाधे सुवृक्ति । इन्द्राय हृदा मनसा मनीषा प्रत्नाय पत्ये धियो मर्जयन्त ॥

अ॒स्मा इदु॒ प्रय॑ इव॒ प्र यं॑सि॒ भरा॑म्याङ्गू॒षं बाधे॑ सुवृ॒क्ति । इन्द्रा॑य हृ॒दा मन॑सा मनी॒षा प्र॒त्नाय॒ पत्ये॒ धियो॑ मर्जयन्त ॥

asmā́ íd u práya iva prá yaṃsi bhárāmy āṅgū́ṣaṃ bā́dhe su-vṛ́kti | índrāya hṛdā́ mánasā manīṣā́ pratnā́ya pátye dhíyo márjayanta ||

To him I extend as nourishment and bring an inspired chant, a well-turned word to break the resistance. For Indra—ancient lord—I cleanse and refine the thoughts by heart and mind, by the discerning intelligence, so the inner offering becomes fit for victory.

अ॒स्मै । इत् । ऊँ॒ इति॑ । प्रयः॑ऽइव । प्र । यं॒सि॒ । भरा॑मि । आ॒ङ्गू॒षम् । बाधे॑ । सु॒ऽवृ॒क्ति । इन्द्रा॑य । हृ॒दा । मन॑सा । म॒नी॒षा । प्र॒त्नाय॑ । पत्ये॑ । धियः॑ । म॒र्ज॒य॒न्त॒ ॥अस्मै । इत् । ऊँ इति । प्रयःइव । प्र । यंसि । भरामि । आङ्गूषम् । बाधे । सुवृक्ति । इन्द्राय । हृदा । मनसा । मनीषा । प्रत्नाय । पत्ये । धियः । मर्जयन्त ॥asmai | it | oṃ iti | prayaḥ-iva | pra | yaṃsi | bharāmi | āṅgūṣam | bādhe | su-vṛkti | indrāya | hṛdā | manasā | manīṣā | pratnāya | patye | dhiyaḥ | marjayanta

अस्मैto him (to this one)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
इदुindeed, just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइदु (निपात) / इद्
प्रयःoffering, refreshment (gift)
प्रयः:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक) अथवा प्र + या (धातु) से निष्पन्न ‘प्रयस्’
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
यंसिyou extend / you bestow
यंसि:
कर्तृ (श्रुत्यर्थे ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति/यंसति—वेदिक रूप)
भरामिI bear / I bring
भरामि:
कर्तृ
TypeVerb
Rootभृ (भरति)
आङ्गूषम्hymn of praise, chant
आङ्गूषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआङ्गूष (प्रातिपदिक)
बाधेfor repelling (hindrance), for warding off
बाधे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootबाध (प्रातिपदिक) / बाध् (धातु) से ‘बाध’ (दुःख/दबाव/विघ्न)
सुवृक्तिम्a well-fashioned hymn
सुवृक्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक; सु + वृक्ति ‘well-turned utterance’)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हृदाwith the heart
हृदा:
करण
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
मनसाwith the mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
मनीषाinsight, inspired thought
मनीषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
प्रत्नायto the ancient (one)
प्रत्नाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
पत्येto the lord
पत्ये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
धियःthoughts, prayers
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘thought, prayer’)
मर्जयन्तthey cleanse / they polish
मर्जयन्त:
कर्तृ
TypeVerb
Rootमृज् (मार्जयति)