HomeRig VedaMandala 1Sukta 57Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.57

Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः ॥

अध॑ ते॒ विश्व॒मनु॑ हासदि॒ष्टय॒ आपो॑ नि॒म्नेव॒ सव॑ना ह॒विष्म॑तः । यत्पर्व॑ते॒ न स॒मशी॑त हर्य॒त इन्द्र॑स्य॒ वज्र॒: श्नथि॑ता हिर॒ण्यय॑: ॥

ádha te víśvam ánu ha āsad iṣṭáye ā́po nimnéva sávānā haviṣmátaḥ | yát párvate ná samáśīt haryatá índrasya vájraḥ śnáthitā hiraṇyáyaḥ ||

Then all followed after you for the sacrifice: the waters came as to a low place, to the pressings of the offerer. When, desirable, Indra’s golden thunderbolt did not stop at the mountain but crushed it apart.

अध॑ । ते॒ । विश्व॑म् । अनु॑ । ह॒ । अ॒स॒त् । इ॒ष्टये॑ । आपः॑ । नि॒म्नाऽइ॑व । सव॑ना । ह॒विष्म॑तः । यत् । पर्व॑ते । न । स॒म्ऽअशी॑त । ह॒र्य॒तः । इन्द्र॑स्य । वज्रः॑ । श्नथि॑ता । हि॒र॒ण्ययः॑ ॥अध । ते । विश्वम् । अनु । ह । असत् । इष्टये । आपः । निम्नाइव । सवना । हविष्मतः । यत् । पर्वते । न । सम्अशीत । हर्यतः । इन्द्रस्य । वज्रः । श्नथिता । हिरण्ययः ॥agha | te | viśvam | anu | ha | asat | iṣṭaye | āpaḥ | nimnāiva | savanā | haviṣmataḥ | yat | parvate | na | sam-aśīta | haryataḥ | indrasya | vajraḥ | śnathitā | hiraṇyayaḥ

अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (avyaya)
तेto you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronominal base त्वद्)
विश्वम्all (the whole)
विश्वम्:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (prātipadika)
अनुafter, along, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (avyaya)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootह (avyaya)
असदिष्टयःthe (well-)directed streams/impulses (lit. ‘right-going wishes/offerings’)
असदिष्टयः:
Kartā
TypeNoun (collective/agentive epithet)
Rootसद् (dhātu) + इष्टि (prātipadika) → सदिष्टि (kṛdanta/derivative stem)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (prātipadika)
निम्नाby/like a depth, in a low place
निम्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनिम्न (prātipadika)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (avyaya)
सवनानिpressings (Soma-pressings), libations
सवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootसवन (prātipadika)
हविष्मतःof the oblation-bearing (worshipper)
हविष्मतः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeAdjective
Rootहविष्मत् (prātipadika)
यत्which, that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
पर्वतेon/in the mountain
पर्वते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपर्वत (prātipadika)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (avyaya)
समशीःyou lay/layest (down), you rested
समशीः:
Kriyā
TypeVerb
Rootशा/शी (dhātu ‘to lie, rest’) with preverb सम्
हर्यतःof the golden/ardent one
हर्यतः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeAdjective (used substantively)
Rootहर्यत् (prātipadika, ‘golden/bright; eager’)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootवज्र (prātipadika)
श्नथिताshattered, crushed
श्नथिता:
Kartā/Viśeṣaṇa
TypeParticiple (past passive)
Rootश्नथ् (dhātu ‘to pierce, crush, shatter’) → श्नथित (PPP)
हिरण्ययःgolden
हिरण्ययः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (prātipadika)