HomeRig VedaMandala 1Sukta 51Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.51

Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 1.51 in many Anukramaṇī lists)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

आ स्मा रथं वृषपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य प्रभृता येषु मन्दसे । इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनोऽनर्वाणं श्लोकमा रोहसे दिवि ॥

आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मन्द॑से । इन्द्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ऽन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥

ā smā́ ráthaṃ vṛṣapā́ṇeṣu tiṣṭhasi śāryā́tasya prá-bhṛtā́ yéṣu mándase | índra yáthā sutásomeṣu cā́kano ’narvā́ṇaṃ ślókam ā́ róhase diví ||

Thou takest thy stand upon the chariot among the strong-armed powers, in the offerings of Śāryāta that are brought forth, wherein thou delightest. O Indra, as in the pressed Soma-draughts thou art glad, so thou ascendest to the unbroken hymn of affirmation in the heaven of the mind.

आ । स्म॒ । रथ॑म् । वृ॒ष॒ऽपाने॑षु । ति॒ष्ठ॒सि॒ । शा॒र्या॒तस्य॑ । प्रऽभृ॑ताः । येषु॑ । मन्द॑से । इन्द्र॑ । यथा॑ । सु॒तऽसो॑मेषु । चा॒कनः॑ । अ॒न॒र्वाण॑म् । श्लोक॑म् । आ । रो॒ह॒से॒ । दि॒वि ॥आ । स्म । रथम् । वृषपानेषु । तिष्ठसि । शार्यातस्य । प्रभृताः । येषु । मन्दसे । इन्द्र । यथा । सुतसोमेषु । चाकनः । अनर्वाणम् । श्लोकम् । आ । रोहसे । दिवि ॥ā | sma | ratham | vṛṣa-pāneṣu | tiṣṭhasi | śāryātasya | pra-bhṛtāḥ | yeṣu | mandase | indra | yathā | suta-someṣu | cākanaḥ | anarvāṇam | ślokam | ā | rohase | divi

towards, up, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
स्मindeed, just
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
वृषपाणेषुamong the strong-handed (men/companions)
वृषपाणेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootवृषपाणि (प्रातिपदिक; वृष + पाणि)
तिष्ठसिyou stand
तिष्ठसि:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
शार्यातस्यof Śaryāta (Śaryāta’s)
शार्यातस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun (Proper/Patronymic)
Rootशार्यात (प्रातिपदिक; शर्यात-सम्बन्धि)
प्रभृताःbrought forth, offered
प्रभृताः:
Kartā (of ‘मन्दसे’ in relative clause)
TypeAdjective/Participle
Rootप्र-भृ (धातु) → प्रभृत (कृदन्त, भूतकर्मणि/कृत)
येषुin which (among which)
येषु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
मन्दसेyou rejoice / are exhilarated
मन्दसे:
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to rejoice, be exhilarated’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
सुतसोमेषुamong the pressed Soma (draughts/offerings)
सुतसोमेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम)
चाकनःdelighting, eager, well-pleased
चाकनः:
Kartā (of ‘आरोहसे’)
TypeAdjective/Participle
Rootचक् (धातु; desiderative/intensive sense in RV) → चाकन (कृदन्त/विशेषण)
अनर्वाणम्unfailing, unwearied
अनर्वाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनर्वाण (प्रातिपदिक; a-narvāṇa)
श्लोकम्fame, hymn of praise
श्लोकम्:
Karma (apposition to अनर्वाणम्)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
up, onto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
रोहसेyou mount, you ascend
रोहसे:
TypeVerb
Rootरुह् (धातु)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)