HomeRig VedaMandala 1Sukta 48Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.48

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī

उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥

उष॒ आ भा॑हि भा॒नुना॑ च॒न्द्रेण॑ दुहितर्दिवः । आ॒वह॑न्ती॒ भूर्य॒स्मभ्यं॒ सौभ॑गं व्यु॒च्छन्ती॒ दिवि॑ष्टिषु ॥

uṣa ā́ bhāhi bhānúnā candréṇa duhitar divaḥ | ā́vahantī bhū́ry asmábhyaṃ sáubhagaṃ vyucchántī divíṣṭiṣu ||

O Dawn, shine upon us with your radiant beam and your clear brightness, O Daughter of Heaven; bringing for us abundant felicity, rise wide into manifestation in the divine strivings.

उषः॑ । आ । भा॒हि॒ । भा॒नुना॑ । च॒न्द्रेण॑ । दु॒हि॒तः॒ । दि॒वः॒ । आ॒ऽवह॑न्ती । भूरि॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । सौभ॑गम् । वि॒ऽउ॒च्छन्ती॑ । दिवि॑ष्टिषु ॥उषः । आ । भाहि । भानुना । चन्द्रेण । दुहितः । दिवः । आवहन्ती । भूरि । अस्मभ्यम् । सौभगम् । विउच्छन्ती । दिविष्टिषु ॥uṣaḥ | ā | bhāhi | bhānunā | candreṇa | duhitaḥ | divaḥ | āvahantī | bhūri | asmabhyam | saubhagam | vi-ucchantī | diviṣṭiṣu

उषःUṣas (Dawn)
उषः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/common)
Rootउषस्- (प्रातिपदिक) < √वस्/उष् (उष् ‘दीप्तौ/प्रकाशे’)
towards, hither; (as preverb) forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भाहिshine!
भाहि:
TypeVerb
Root√भा (भा ‘दीप्तौ’)
भानुनाwith (your) radiance/beam
भानुना:
करण
TypeNoun
Rootभानु- (प्रातिपदिक)
चन्द्रेणwith the shining (light); with the moon(-like) brightness
चन्द्रेण:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootचन्द्र- (प्रातिपदिक)
दुहितःO daughter
दुहितः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदुहितृ- (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक) ‘heaven, sky’
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहन्तीbringing, conveying
वहन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√वह् (वह् ‘प्रापणे/वहने’)
भूरिmuch, abundantly
भूरि:
TypeAdjective/Indeclinable (Vedic usage)
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक) ‘बहु’
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सौभगम्good fortune, prosperity
सौभगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसौभग- (प्रातिपदिक) < सु- + भग (भाग्य/समृद्धि)
विapart, forth; (as preverb) widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
उच्छन्तीdawning, shining forth
उच्छन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√उच्छ्/उद्+√छद्? (वेदे √उच्छ् ‘उदयने/प्रकाशे’ = ‘to dawn, shine forth’)
दिविष्टिषुin the heavenly abodes/regions
दिविष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिविष्टि- (प्रातिपदिक) ‘दिवि-स्थिति/दिवि-इष्टि’ (वेदे: heavenly stations/abodes; also ‘days/rites’ by context)