HomeRig VedaMandala 1Sukta 48Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 1.48

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī

यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥

यस्या॒ रुश॑न्तो अ॒र्चय॒: प्रति॑ भ॒द्रा अदृ॑क्षत । सा नो॑ र॒यिं वि॒श्ववा॑रं सु॒पेश॑समु॒षा द॑दातु॒ सुग्म्य॑म् ॥

yásyā ruśánto arcáyaḥ práti bhadrā́ adr̥kṣata | sā́ no rayíṃ viśvá-vāraṃ supeśásam uṣā́ dadātu súgmyam ||

She toward whom the shining flames have looked out in response, benign and auspicious—may that Dawn give us a rayi, desirable in all ways, beautifully formed, and fit for a straight and victorious going.

यस्याः॑ । रुश॑न्तः । अ॒र्चयः॑ । प्रति॑ । भ॒द्राः । अदृ॑क्षत । सा । नः॒ । र॒यिम् । वि॒श्वऽवा॑रम् । सु॒ऽपेश॑सम् । उ॒षाः । द॒दा॒तु॒ । सुग्म्य॑म् ॥यस्याः । रुशन्तः । अर्चयः । प्रति । भद्राः । अदृक्षत । सा । नः । रयिम् । विश्ववारम् । सुपेशसम् । उषाः । ददातु । सुग्म्यम् ॥yasyāḥ | ruśantaḥ | arcayaḥ | prati | bhadrāḥ | adṛkṣata | sā | naḥ | rayim | v iśva-vāram | su-peśasam | uṣāḥ | dadātu | sugmyam

यस्याःof whom/whose (of her)
यस्याः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
रुशन्तःshining, radiant
रुशन्तः:
कर्तृ (of the verb अदृक्षत)
TypeAdjective
Rootरुशन्त् (प्रातिपदिक; √रुश्/रुच् ‘to shine, be bright’)
अर्चयःrays, flames
अर्चयः:
कर्तृ (apposition to रुशन्तः)
TypeNoun
Rootअर्चि- (प्रातिपदिक) ‘ray, flame’
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
दिशा/सम्बन्ध (towards; governs sense with verb)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootप्रति
भद्राःauspicious, gracious
भद्राः:
कर्तृ (of अदृक्षत)
TypeAdjective
Rootभद्र- (प्रातिपदिक)
अदृक्षतappeared, were seen
अदृक्षत:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृश् (to see, appear) with preverb आ- (Vedic: ‘to be seen/appear’)
साshe
सा:
कर्तृ (of ददातु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा-
नःto us
नः:
सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध (of us) — here: to us
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
विश्ववारम्all-precious, bringing all desirable boons
विश्ववारम्:
कर्म (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootविश्व-वार- (समास; विश्व ‘all’ + वार ‘choice/boon, desirable’)
सुपेशसम्well-adorned, of fair form
सुपेशसम्:
कर्म (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसु-पेशस् (समास; सु ‘good’ + पेशस् ‘form, adornment, beauty’)
उषाःUṣas (Dawn)
उषाः:
कर्तृ (apposition to सा)
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
ददातुmay (she) give
ददातु:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (to give)
सुग्म्यम्easy to attain, bringing good progress
सुग्म्यम्:
कर्म (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसु-ग्म्य- (समास; सु ‘good’ + ग्म्य ‘going/accessible’; from √गम् ‘to go’)