Mantra 4
Sukta 1.46
Rishi: Kaṇva
Devata: Aśvins (with complex epithetic imagery involving waters and hidden chamber)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
हविषा जारो अपां पिपर्ति पपुरिर्नरा । पिता कुटस्य चर्षणिः ॥
Samhita Patha (IAST)
ह॒विषा॑ जा॒रो अ॒पां पिप॑र्ति॒ पपु॑रिर्नरा । पि॒ता कुट॑स्य चर्ष॒णिः ॥
Transliteration
havíṣā jāró apā́m pípārti pápurir narā | pitā́ kúṭasya carṣaṇíḥ ||
Translation
With the offering, the beloved energizer of the waters fills them; O you two heroic ones, the strong drinker—father of the hidden chamber—supports the human journeys. Let that power in us increase the streams of life and open what is concealed.
Padapatha (Word Analysis)
ह॒विषा॑ । जा॒रः । अ॒पाम् । पिप॑र्ति । पपु॑रिः । न॒रा॒ । पि॒ता । कुट॑स्य । च॒र्ष॒णिः ॥हविषा । जारः । अपाम् । पिपर्ति । पपुरिः । नरा । पिता । कुटस्य । चर्षणिः ॥haviṣā | jāraḥ | apām | piparti | papuriḥ | narā | pitā | kuṭasya | carṣaṇiḥ
Word by Word
हविषाwith oblation, by means of offering
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
जारःlover; (here) the beloved/paramour
जारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजार (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
पिपर्तिfills, makes full
पिपर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ (पॄ/पॢ) ‘पूरणे’ (धातु)
पपुरिःhas drunk
पपुरिः:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा ‘पाने’ (धातु)
नराO two men (dual), O heroes
नरा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
पिताfather
पिता:
कर्तृ/विशेष्य (सम्बन्धवाचक)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
कुटस्यof the house; of the dwelling
कुटस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुट (प्रातिपदिक)
चर्षणिः(the) man/hero; leader of men
चर्षणिः:
कर्तृ/विशेषण
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)