HomeRig VedaMandala 1Sukta 44Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.44

Rishi: Kaṇva
Devata: Agni (with associated devatās Savitar, Ushas, Ashvins, Bhaga named as co-invoked powers)
Chandas: Triṣṭubh

सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं व्युष्टिषु क्षपः । कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं स्वध्वर ॥

स॒वि॒तार॑मु॒षस॑म॒श्विना॒ भग॑म॒ग्निं व्यु॑ष्टिषु॒ क्षप॑: । कण्वा॑सस्त्वा सु॒तसो॑मास इन्धते हव्य॒वाहं॑ स्वध्वर ॥

savitā́ram uṣásam aśvínā bhágam agním vyùṣṭiṣu kṣápaḥ | kaṇvā́sas tvā sutá-somāsa indhate havya-vā́haṃ svadhvara ||

In the dawnings and the nights, (they kindle) Agni together with Savitar, with Ushas, with the Ashvins, with Bhaga—those Kaṇvas who have pressed Soma kindle you, O carrier of offerings, O master of the right-ordered rite.

स॒वि॒तार॑म् । उ॒षस॑म् । अ॒श्विना॑ । भग॑म् । अ॒ग्निम् । विऽउ॑ष्टिषु । क्षपः॑ । कण्वा॑सः । त्वा॒ । सु॒तऽसो॑मासः । इ॒न्ध॒ते॒ । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । सु॒ऽअ॒ध्व॒र॒ ॥सवितारम् । उषसम् । अश्विना । भगम् । अग्निम् । विउष्टिषु । क्षपः । कण्वासः । त्वा । सुतसोमासः । इन्धते । हव्यवाहम् । सुअध्वर ॥savitāram | uṣasam | aśvinā | bhagam | agnim | vi-uṣṭiṣu | kṣapaḥ | kaṇvāsaḥ | tvā | suta-somāsaḥ | indhate | havya-vāham | su-adhvara

सवितारम्Savitṛ (the Impeller)
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक) < √सू (प्रेरणे/सवने)
उषसम्Uṣas (Dawn)
उषसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (twin gods)
अश्विना:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
भगम्Bhaga (the Dispenser of fortune)
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (Fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
उष्टिषुat the dawnings / at daybreaks
उष्टिषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootव्युष्टि (प्रातिपदिक) < वि+√वस्/√उष् (प्रभाते/उषसि) (निष्पन्न-भाव)
क्षपःof the night
क्षपः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षप्/क्षपा (प्रातिपदिक; ‘रात्रि’)
कण्वासःthe Kaṇvas (seers)
कण्वासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुतसोमासःhaving pressed Soma / Soma-pressers
सुतसोमासः:
कर्तृ (कण्वासः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम)
इन्धतेthey kindle
इन्धते:
TypeVerb
Root√इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीपने)
हव्यवाहम्the oblation-carrier (Agni)
हव्यवाहम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootहव्यवाह (प्रातिपदिक; हव्य + वाह)
स्वध्वरO good-sacrifice / O of good rite
स्वध्वर:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootसु+अध्वर (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘अध्वर’ = यज्ञ)