HomeRig VedaMandala 1Sukta 44Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.44

Rishi: Kaṇva
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

नि त्वा यज्ञस्य साधनमग्ने होतारमृत्विजम् । मनुष्वद्देव धीमहि प्रचेतसं जीरं दूतममर्त्यम् ॥

नि त्वा॑ य॒ज्ञस्य॒ साध॑न॒मग्ने॒ होता॑रमृ॒त्विज॑म् । म॒नु॒ष्वद्दे॑व धीमहि॒ प्रचे॑तसं जी॒रं दू॒तमम॑र्त्यम् ॥

ní tvā yajñásya sā́dhanam ágne hótāram ṛtvíjam | manuṣvád deva dhīmahi prá-cetasaṃ jīráṃ dū́tam amártyam ||

We set you down in us as the accomplisher of the sacrifice, O Agni, as Hotar and Ritvij. In the human way, O divine one, we meditate you—wide-conscious, strong and swift, the immortal messenger.

नि । त्वा॒ । य॒ज्ञस्य॑ । साध॑नम् । अग्ने॑ । होता॑रम् । ऋ॒त्विज॑म् । म॒नु॒ष्वत् । दे॒व॒ । धी॒म॒हि॒ । प्रऽचे॑तसम् । जी॒रम् । दू॒तम् । अम॑र्त्यम् ॥नि । त्वा । यज्ञस्य । साधनम् । अग्ने । होतारम् । ऋत्विजम् । मनुष्वत् । देव । धीमहि । प्रचेतसम् । जीरम् । दूतम् । अमर्त्यम् ॥ni | tvā | yajñasya | sādhanam | agne | hotāram | ṛtvijam | manuṣvat | deva | dhīmahi | pra-cetasam | jīram | dūtam | amartyam

निdown; in; (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (upasarga) / ni (avyaya)
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronoun)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootयज्ञ (prātipadika)
साधनम्means; accomplisher
साधनम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeNoun
Rootसाधन (prātipadika; from √साध्)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
होतारम्the Hotṛ-priest; invoker
होतारम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeNoun
Rootहोतृ (prātipadika)
ऋत्विजम्the officiating priest (seasonal/ritual priest)
ऋत्विजम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (prātipadika)
मनुष्वत्like Manu; in the manner of Manu (as of old)
मनुष्वत्:
TypeIndeclinable
Rootमनुष्वत् (avyaya; from मनु + -वत्)
देवO god
देव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
धीमहिwe place/establish; we meditate upon
धीमहि:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Root√धा (धि/धा) ‘to place; to set’ (Vedic: ‘to conceive/meditate’), present stem धा
प्रचेतसम्foreknowing; wise
प्रचेतसम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeAdjective
Rootप्रचेतस् (prātipadika)
जीरम्swift; lively
जीरम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeAdjective
Rootजीर (prātipadika)
दूतम्messenger
दूतम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeNoun
Rootदूत (prātipadika)
अमर्त्यम्immortal
अमर्त्यम्:
Karma (apposition to त्वा)
TypeAdjective
Rootअमर्त्य (prātipadika)