HomeRig VedaMandala 1Sukta 44Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.44

Rishi: Kaṇva
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अग्ने पूर्वा अनूषसो विभावसो दीदेथ विश्वदर्शतः । असि ग्रामेष्वविता पुरोहितोऽसि यज्ञेषु मानुषः ॥

अग्ने॒ पूर्वा॒ अनू॒षसो॑ विभावसो दी॒देथ॑ वि॒श्वद॑र्शतः । असि॒ ग्रामे॑ष्ववि॒ता पु॒रोहि॒तोऽसि॑ य॒ज्ञेषु॒ मानु॑षः ॥

ágne pū́rvā ánūṣáso vibhāvaso dī́detha viśvá-darśataḥ | ási grā́meṣv avitā́ puró-hito’ si yajñéṣu mā́nuṣaḥ ||

O Agni, from the earliest dawns you shine forth, O radiant one, visible to all. You are the helper in the settlements; you are the one set in front, in the human sacrifices.

अग्ने॑ । पूर्वाः॑ । अनु॑ । उ॒षसः॑ । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभाऽवसो । दी॒देथ॑ । वि॒श्वऽद॑र्शतः । असि॑ । ग्रामे॑षु । अ॒वि॒ता । पु॒रःऽहि॑तः । असि॑ । य॒ज्ञेषु॑ । मानु॑षः ॥अग्ने । पूर्वाः । अनु । उषसः । विभावसो इति विभावसो । दीदेथ । विश्वदर्शतः । असि । ग्रामेषु । अविता । पुरःहितः । असि । यज्ञेषु । मानुषः ॥agne | pūrvāḥ | anu | uṣasaḥ | vibhāvaso itivibhāvaso | dīdetha | viśva-darśataḥ | asi | grāmeṣu | avitā | puraḥ-hitaḥ | asi | yajñeṣu | mānuṣaḥ

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (address)
Rootअग्नि-
पूर्वाःformer, earlier
पूर्वाः:
कर्तृ (उषसः-कर्तृसमूहस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व-
अनुafter, following
अनु:
उपपद-सम्बन्ध (अनुगमन/अनुक्रम)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअनु
उषसःdawns
उषसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस्-
विभावसोO radiant one (rich in splendor)
विभावसो:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootविभावसु-
दीदेथyou have shone / you shone
दीदेथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootदीद् (दीदी-; धातु: दीद्/दीप् ‘to shine’)
विश्वदर्शतःO universally visible/beautiful one
विश्वदर्शतः:
सम्बोधन
TypeAdjective (bahuvrīhi epithet)
Rootविश्व-दर्शत-
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
ग्रामेषुin the settlements/villages
ग्रामेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootग्राम-
अविताprotector, helper
अविता:
कर्तृ (असि इत्यस्य विधेयः)
TypeNoun (agent)
Rootअवितृ- (from अव् ‘to protect, help’)
पुरोहितःpurohita, priest set in front
पुरोहितः:
कर्तृ (असि इत्यस्य विधेयः)
TypeNoun/Adjective
Rootपुरो-हित- (कृदन्त: √धा/√हि ‘to place’ > हित ‘placed’)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
यज्ञेषुin the sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ-
मानुषःhuman (among men), pertaining to mankind
मानुषः:
कर्तृ (असि इत्यस्य विधेय-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमानुष-