Mantra 5
Sukta 1.43
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.43)
Devata: Rudra (praise of his luminous, beneficent aspect)
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for concise invocations)
Samhita Patha (Devanagari)
यः शुक्र इव सूर्यो हिरण्यमिव रोचते । श्रेष्ठो देवानां वसुः ॥
Samhita Patha (IAST)
यः शु॒क्र इ॑व॒ सूर्यो॒ हिर॑ण्यमिव॒ रोच॑ते । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ वसु॑: ॥
Transliteration
yáḥ śukrá iva sū́ryo híraṇyam iva rócate | śréṣṭho devā́nāṃ vásuḥ ||
Translation
He who shines like the bright Sun, who gleams like gold—he is the best treasure among the gods: the luminous power that enriches the being with true substance.
Padapatha (Word Analysis)
यः । शु॒क्रःऽइ॑व । सूर्यः॑ । हिर॑ण्यम्ऽइव । रोच॑ते । श्रेष्ठः॑ । दे॒वानाम् । वसुः॑ ॥यः । शुक्रःइव । सूर्यः । हिरण्यम्इव । रोचते । श्रेष्ठः । देवानाम् । वसुः ॥yaḥ | śukraḥ-iva | sūryaḥ | hiraṇyam-iva | rocate | śreṣṭhaḥ | devānām | vasuḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुक्रःbright, radiant
शुक्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā (उपमान-रूपेण) / Adhikaraṇa (उपमा-संबन्धः)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
Karma (उपमान-रूपेण) / —
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
रोचतेshines, is radiant
रोचते:
Kriyā (मुख्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु) → रोचते
श्रेष्ठःbest, most excellent
श्रेष्ठः:
Kartā (विशेषणम्) / Sambandha
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; ‘श्री’/‘श्रि’ धातु-सम्बद्ध तुलनात्मक/अतिशयार्थक-विशेषण)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वसुःVasu; the good/wealth-giving one
वसुः:
Kartā (सम्बोधन/विधेय-नाम) / Sambandha
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)