Mantra 2
Sukta 1.43
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Rudra (with Aditi invoked as supporting cosmic wideness)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
यथा नो अदितिः करत्पश्वे नृभ्यो यथा गवे । यथा तोकाय रुद्रियम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यथा॑ नो॒ अदि॑ति॒: कर॒त्पश्वे॒ नृभ्यो॒ यथा॒ गवे॑ । यथा॑ तो॒काय॑ रु॒द्रिय॑म् ॥
Transliteration
yáthā no áditiḥ kárat páśve nṛ́-bhyo yáthā gáve | yáthā tokā́ya rudríyam ||
Translation
So may Aditi work for us—well-being for our life-forces and for our human energies, well-being for our luminous herds; so also for our offspring may there be Rudra’s healing grace.
Padapatha (Word Analysis)
यथा॑ । नः॒ । अदि॑तिः । कर॑त् । पश्वे॑ । नृऽभ्यः॑ । यथा॑ । गवे॑ । यथा॑ । तो॒काय॑ । रु॒द्रिय॑म् ॥यथा । नः । अदितिः । करत् । पश्वे । नृभ्यः । यथा । गवे । यथा । तोकाय । रुद्रियम् ॥yathā | naḥ | aditiḥ | karat | paśve | nṛ-bhyaḥ | yathā | gave | yathā | tokāya | rudriyam
Word by Word
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya-prātipadika)
नःof us, for us
नः:
सम्बन्ध (possessor/beneficiary: ‘of us/for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/divine name)
Rootअदिति- (prātipadika)
करत्may (she) make/do
करत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
पश्वेfor cattle, for livestock
पश्वे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपशु- (prātipadika)
नृभ्यःfor men
नृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootनृ- (prātipadika)
यथाas
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya-prātipadika)
गवेfor the cow (for cattle)
गवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगो- (prātipadika)
यथाas
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya-prātipadika)
तोकायfor offspring, for the child
तोकाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतोक- (prātipadika)
रुद्रियम्Rudra’s (boon/help/medicine)
रुद्रियम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootरुद्रिय- (prātipadika; adj. ‘belonging to/coming from Rudra’, also ‘Rudra’s (aid/medicine)’ by context)