Mantra 6
Sukta 1.42
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Pūṣan
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि सुषणा कृधि ॥
Samhita Patha (IAST)
अधा॑ नो विश्वसौभग॒ हिर॑ण्यवाशीमत्तम । धना॑नि सु॒षणा॑ कृधि ॥
Transliteration
adhā́ no viśva-saubhaga híraṇya-vāśīmat-tama | dhánāni su-ṣáṇā kṛdhi ||
Translation
Then make for us, O universal giver of good fortune, thou richest in the golden plenitude, our treasures well-won and rightly enjoyed—establish in us a happy possessing.
Padapatha (Word Analysis)
अधः॑ । नः॒ । वि॒श्व॒ऽसौ॒भ॒ग॒ । हिर॑ण्यवाशीमत्ऽतम । धना॑नि । सु॒ऽसना॑ । कृ॒धि॒ ॥अधः । नः । विश्वसौभग । हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि । सुसना । कृधि ॥adhaḥ | naḥ | viśva-saubhaga | hiraṇyavāśīmat-tama | dhanāni | su-sanā | kṛdhi
Word by Word
अधाthen; thereafter
अधा:
Adhikaraṇa (काल/क्रम-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय-प्रातिपदिक) / अथ-सम्बद्ध अव्यय
नःof us; for us
नः:
Sampradāna (हित/सम्बन्ध: ‘our/for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
विश्वसौभगO all-bestowing one of good fortune
विश्वसौभग:
Kartā (सम्बोधित देवता/कर्ता-आह्वान)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootविश्व-सौभग (समास-प्रातिपदिक; सौभग < सु-भग)
हिरण्यवाशीमत्तमO most richly endowed with golden adornment/garb
हिरण्यवाशीमत्तम:
Kartā (सम्बोधित देवता/कर्ता-आह्वान)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootहिरण्य-वाशी-मत्-तम (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-आधारित विशेषण; वाशी < वाशिन्/वाशी ‘धारक/वस्त्र/आभरण-सम्बद्ध’; -मत् ‘युक्त’; -तम ‘अतिशय’)
धनानिwealths; riches
धनानि:
Karma
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
सुषणाgood-giving; well-bestowed
सुषणा:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-षण (समास-प्रातिपदिक; ‘सु’ + षण/षणि-सम्बद्ध ‘प्राप्ति/लाभ’ अर्थ-आधार)
कृधिmake; grant
कृधि:
Kartā (आज्ञाप्राप्तः देवता), Karma (धनानि…)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)