Mantra 3
Sukta 1.4
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.4 included)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् । मा नो अति ख्य आ गहि ॥
Samhita Patha (IAST)
अथा॑ ते॒ अन्त॑मानां वि॒द्याम॑ सुमती॒नाम् । मा नो॒ अति॑ ख्य॒ आ ग॑हि ॥
Transliteration
áthā te antamā́nāṃ vidyā́ma sumatī́nām | mā́ no áti khya ā́ gahi ||
Translation
Then may we come to know of those your inmost gracious inspirations; do not pass beyond us in your seeing—come here to us.
Padapatha (Word Analysis)
अथ॑ । ते॒ । अन्त॑मानाम् । वि॒द्याम॑ । सु॒ऽम॒ती॒नाम् । मा । नः॒ । अति॑ । ख्यः॒ । आ । ग॒हि॒ ॥अथ । ते । अन्तमानाम् । विद्याम । सुमतीनाम् । मा । नः । अति । ख्यः । आ । गहि ॥atha | te | antamānām | vidyāma | su-matīnām | mā | naḥ | ati | khyaḥ | ā | gahi
Word by Word
अथाthen, thereafter
अथा:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय-प्रातिपदिक)
तेyour, of you
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तमानाम्of the nearest/most intimate (ones/things)
अन्तमानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्तम (विशेषण-प्रातिपदिक; superlative of अन्त ‘near/end’)
विद्याम्knowledge, understanding
विद्याम्:
कर्म (object of ‘we know/seek to know’ implied)
TypeNoun
Rootविद्या (स्त्री-प्रातिपदिक) < √विद् ‘to know’
सुमतीनाम्of good thoughts/favors (benevolences)
सुमतीनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसुमति (स्त्री-प्रातिपदिक; सु- + मति ‘good thought/favor’)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अतिover, beyond; excessively
अति:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
ख्यः(do not) overlook/ignore
ख्यः:
क्रिया
TypeVerb
Root√ख्या (to see/notice/proclaim) with अति-
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गहिcome!
गहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (to go) with आ-