Mantra 1
Sukta 1.4
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra
Devata: Agni (invoked as the integral, well-formed power of the sacrifice and inner will)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे । जुहूमसि द्यविद्यवि ॥
Samhita Patha (IAST)
सु॒रू॒प॒कृ॒त्नुमू॒तये॑ सु॒दुघा॑मिव गो॒दुहे॑ । जु॒हू॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि ॥
Transliteration
surūpakṛtnúm ūtáye sudúghām iva godúhe | juhūmási dyávi-dyavi ||
Translation
For our fostering and protection we invoke (Agni), the perfectly-formed and unbroken Power, as one invokes a richly-yielding cow for the milking of the Light—day after day.
Padapatha (Word Analysis)
सु॒रू॒प॒ऽकृ॒त्नुम् । ऊ॒तये॑ । सु॒दुघा॑म्ऽइव । गो॒ऽदुहे॑ । जु॒हू॒मसि॑ । द्यवि॑ऽद्यवि ॥सुरूपकृत्नुम् । ऊतये । सुदुघाम्इव । गोदुहे । जुहूमसि । द्यविद्यवि ॥surūpa-kṛtnum | ūtaye | sudughām-iva | go--duhe | juhūmasi | dyavi-dyavi
Word by Word
सुरूपकृत्नुम्the well-formed/beautifully-shaped (one)
सुरूपकृत्नुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुरूपकृत्नु (प्रातिपदिक; सुरूप + कृत्नु)
ऊतयेfor help/aid
ऊतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
सुदुघाम्the good-milking (cow)
सुदुघाम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुदुघा (प्रातिपदिक; सु- + दुह् → दुघा)
इवlike/as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
गोदुहेfor the cow-milker (milker)
गोदुहे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Agent noun
Rootगोदुह (प्रातिपदिक; गो- + दुह्)
जुहूमसिwe offer/sacrifice
जुहूमसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहु (धातु)
द्यविin heaven / in the sky
द्यवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक; loc. sg. द्यवि)
द्यविin heaven
द्यवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)