Mantra 10
Sukta 1.38
Rishi: Ghoṣā Kāksīvatī (traditional)
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (likely; confirmation needed)
Samhita Patha (Devanagari)
अध स्वनान्मरुतां विश्वमा सद्म पार्थिवम् । अरेजन्त प्र मानुषाः ॥
Samhita Patha (IAST)
अध॑ स्व॒नान्म॒रुतां॒ विश्व॒मा सद्म॒ पार्थि॑वम् । अरे॑जन्त॒ प्र मानु॑षाः ॥
Transliteration
ádha svanā́n marútāṃ víśvam ā́ sadmá pārthívam | árejanta prá mā́nuṣāḥ ||
Translation
Then, from the thunder-cry of the Maruts, all the earthly dwelling is shaken; the human frames tremble outwardly, because a greater power has entered the house of the embodied world.
Padapatha (Word Analysis)
अध॑ । स्व॒नात् । म॒रुताम् । विश्व॑म् । आ । सद्म॑ । पार्थि॑वम् । अरे॑जन्त । प्र । मानु॑षाः ॥अध । स्वनात् । मरुताम् । विश्वम् । आ । सद्म । पार्थिवम् । अरेजन्त । प्र । मानुषाः ॥adha | svanāt | marutām | viśvam | ā | sadma | pārthivam | arejanta | pra | mānuṣāḥ
Word by Word
अधthen, now, thereupon
अध:
—
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
स्वनात्from the sound/roar
स्वनात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक; √स्वन् ‘to sound, resound’)
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
विश्वम्all, the whole (everything)
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सद्मseat, abode, dwelling
सद्म:
Karma
TypeNoun
Rootसद्मन्/सद्म (प्रातिपदिक)
पार्थिवम्earthly, terrestrial
पार्थिवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक; पृथिवी-सम्बन्धी)
अरेजन्तthey shook, they made tremble
अरेजन्त:
—
TypeVerb
Root√रज्/√रञ्ज् (Vedic: ‘to tremble, be moved’; with augment a-)
प्रforth, forward, strongly
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
मानुषाःmen, mortals
मानुषाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)