HomeRig VedaMandala 1Sukta 35Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.35

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Savitṛ
Chandas: Jagatī

हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । अपसेधन्रक्षसो यातुधानानस्थाद्देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥

हिर॑ण्यहस्तो॒ असु॑रः सुनी॒थः सु॑मृळी॒कः स्ववाँ॑ यात्व॒र्वाङ् । अ॒प॒सेध॑न्र॒क्षसो॑ यातु॒धाना॒नस्था॑द्दे॒वः प्र॑तिदो॒षं गृ॑णा॒नः ॥

híraṇyahasto ásuraḥ sunī́thaḥ sumṛḷīkáḥ svávāṁ yātv arvā́ṅ | apasédhan rákṣaso yātudhā́nān ásthād deváḥ pratidóṣaṁ gṛṇā́naḥ ||

Golden-handed, sovereign, of good guidance, gracious and self-possessed—let Savitṛ come toward us. Driving back the Rakṣasas and the yātudhānas, the god has taken his stand at every dusk, being hymned: may the hostile formations of darkness be barred, and the right impulsion guard the gates of our night.

हिर॑ण्यऽहस्तः । असु॑रः । सु॒ऽनी॒थः । सु॒ऽमृ॒ळी॒कः । स्वऽवा॑न् । या॒तु॒ । अ॒र्वाङ् । अ॒प॒ऽसेध॑न् । र॒क्षसः॑ । या॒तु॒ऽधाना॑न् । अस्था॑त् । दे॒वः । प्र॑तिऽदो॒षम् । गृ॒णा॒नः ॥हिरण्यहस्तः । असुरः । सुनीथः । सुमृळीकः । स्ववान् । यातु । अर्वाङ् । अपसेधन् । रक्षसः । यातुधानान् । अस्थात् । देवः । प्रतिदोषम् । गृणानः ॥hiraṇya-hastaḥ | asuraḥ | su-nīthaḥ | su-mṛḷīkaḥ | sva-vān | yātu | arvāṅ | apa-sedham | rakṣasaḥ | yātu-dhānān | asthāt | devaḥ | prati-doṣam | gṛṇānaḥ

हिरण्यहस्तःhaving golden hands
हिरण्यहस्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहिरण्य-हस्त (प्रातिपदिक; समास)
असुरःthe Asura (lord)
असुरः:
Kartā
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
सुनीथःof good guidance / good leading
सुनीथः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-नीथ (प्रातिपदिक)
सुमृळीकःvery gracious / kindly
सुमृळीकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-मृळीक (प्रातिपदिक)
स्ववान्possessing one’s own (goods/strength); self-possessed
स्ववान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्ववत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
यातुlet (him) come / may (he) go
यातु:
TypeVerb
Rootया (धातु)
अर्वाङ्hither, towards us
अर्वाङ्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअर्वाञ्च्/अर्वाक् (दिक्शब्द प्रातिपदिक)
अपसेधन्let (him) repel / ward off
अपसेधन्:
TypeVerb
Rootअप-सेध् (धातु; उपसर्ग अप)
रक्षसःthe demons (rākṣasas)
रक्षसः:
Karma
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
यातुधानान्the sorcerers / harmful beings
यातुधानान्:
Karma
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
अस्थात्he has stood / took his station
अस्थात्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रतिदोषम्at each evening / every dusk
प्रतिदोषम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति-दोष (अव्ययीभाव समास)
गृणानःpraising / singing (hymns)
गृणानः:
Kartā
TypeVerb
Rootगृ (धातु) → गृणान (शतृ/शानच् कृदन्त, आत्मनेपद)