HomeRig VedaMandala 1Sukta 33Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥

उपेद॒हं ध॑न॒दामप्र॑तीतं॒ जुष्टां॒ न श्ये॒नो व॑स॒तिं प॑तामि । इन्द्रं॑ नम॒स्यन्नु॑प॒मेभि॑र॒र्कैर्यः स्तो॒तृभ्यो॒ हव्यो॒ अस्ति॒ याम॑न् ॥

upéd aháṃ dhanadā́m ápratītaṃ júṣṭāṃ ná śyéno vásatiṃ patāmi | índraṃ namasyán upamébhiḥ arkáir yáḥ stotṛ́bhyo hávyo ásti yā́man ||

To that unopposed giver of plenitude I fly, as a falcon to a cherished home. With fitting hymns I bow to Indra, who in the journey is the true oblation for the singers—he becomes the answer and the food of the call.

इत् । अ॒हम् । ध॒न॒ऽदाम् । अप्र॑तिऽइतम् । जुष्टा॑म् । न । श्ये॒नः । व॒स॒तिम् । प॒ता॒मि॒ । इन्द्र॑म् । न॒म॒स्यन् । उ॒प॒ऽमेभिः॑ । अ॒र्कैः । यः । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । हव्यः॑ । अस्ति॑ । याम॑न् ॥इत् । अहम् । धनदाम् । अप्रतिइतम् । जुष्टाम् । न । श्येनः । वसतिम् । पतामि । इन्द्रम् । नमस्यन् । उपमेभिः । अर्कैः । यः । स्तोतृभ्यः । हव्यः । अस्ति । यामन् ॥upa | it | aham | dhana-dām | aprati-itam | juṣṭām | na | śyenaḥ | vasatim | patāmi | indram | namasyan | upa-mebhiḥ | arkaiḥ | yaḥ | stotṛ-bhyaḥ | havyaḥ | asti | yāman

उपtowards, near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग) / upa
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात) / id
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / aham
धनदाम्the wealth-giver (f.)
धनदाम्:
Karma
TypeNoun (epithet)
Rootधनदा (प्रातिपदिक; धन + दा) / dhanadā
अप्रतीतम्unopposed; not resisted / not turned back
अप्रतीतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-प्रतीत (प्रातिपदिक; प्रति-√इ/ई ‘to go/approach’ → प्रतीत ‘approached/accepted’, with privative अ-) / apratīta
जुष्टाम्favored, pleasing
जुष्टाम्:
Karma
TypeAdjective (PPP)
Rootजुष्ट (PPP of √जुष् ‘to enjoy, favor’) / juṣṭa
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात) / na
श्येनःa falcon, hawk
श्येनः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / appositional to अहम्
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक) / śyena
वसतिम्dwelling, abode
वसतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक; √वस् ‘to dwell’) / vasati
पतामिI fly
पतामि:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् / pat
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (नमस्यन् इत्यस्य)
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) / indra
नमस्यन्doing reverence; worshipping
नमस्यन्:
Kartā (सह-क्रिया/भाव)
TypeVerbal (participle)
Root√नमस् / namas (denom. verb ‘to do reverence’)
उपमेभिःwith the best / with excellent (ones)
उपमेभिः:
Karaṇa
TypeAdjective/Noun
Rootउपम (प्रातिपदिक) / upama
अर्कैःwith hymns, praises
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक) / arka
यःwho
यः:
Kartā (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / yad
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ + तृ) / stotṛ
हव्यःto be invoked/offered; worthy of oblation
हव्यः:
Kartā (अस्ति इत्यस्य; विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer/call’ → ‘to be offered’) / havya
अस्तिis
अस्ति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् / as
यामन्in the course/at the time (of the rite/journey)
यामन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक) / yāman