HomeRig VedaMandala 1Sukta 32Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.32

Rishi: गृत्समदः शौनकः (Gṛtsamada Śaunaka)
Devata: इन्द्रः (Indra)
Chandas: त्रिष्टुप् (Triṣṭubh)

यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥

यदि॒न्द्राह॑न्प्रथम॒जामही॑ना॒मान्मा॒यिना॒ममि॑ना॒: प्रोत मा॒याः । आत्सूर्यं॑ ज॒नय॒न्द्यामु॒षासं॑ ता॒दीत्ना॒ शत्रुं॒ न किला॑ विवित्से ॥

yád índrā́han prathamajā́m áhīnām ā́n māyínām ámināḥ prá uta māyā́ḥ | ā́t sū́ryaṃ janáyan dyā́m uṣā́saṃ tā́dītnā́ śátruṃ ná kilā́ vivitse ||

When Indra struck down the first-born of the serpents, then he broke the powers of the magicians and their enchantments. From that he brought the Sun to birth, and the Heaven and the Dawn; thus indeed he sought no enemy thereafter.

यत् । इ॒न्द्र॒ । अह॑न् । प्र॒थ॒म॒ऽजाम् । अही॑नाम् । आत् । मा॒यिना॑म् । अमि॑नाः । प्र । उ॒त । मा॒याः । आत् । सूर्य॑म् । ज॒नय॑न् । द्याम् । उ॒षास॑म् । ता॒दीत्ना॑ । शत्रु॑म् । न । किला॑ । वि॒वि॒त्से॒ ॥यत् । इन्द्र । अहन् । प्रथमजाम् । अहीनाम् । आत् । मायिनाम् । अमिनाः । प्र । उत । मायाः । आत् । सूर्यम् । जनयन् । द्याम् । उषासम् । तादीत्ना । शत्रुम् । न । किला । विवित्से ॥yat | indra | ahan | prathama-jām | ahīnām | āt | māyinām | amināḥ | pra | uta | māyāḥ | āt | sūryam | janayan | dyām | uṣāsam | tādītnā | śatrum | na | kilā | vivitse

यत्when/that (relative)
यत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अहन्slew
अहन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
प्रथमजाम्first-born
प्रथमजाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रथम (विशेषण-प्रातिपदिक) + जा (स्त्री. ‘जन्म/जाति’)
अहीनाम्of the serpents (Vṛtra’s brood)
अहीनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
आन्upon/against (intensifier)
आन्:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) + (अभि/आङ्-प्रयोगः) — पदे ‘आन्’ इति निपातवत्
मायिनाम्of the sorcerers/possessors of māyā
मायिनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमायिन् (प्रातिपदिक; ‘माया’ + इन्)
अमिनाःhe crushed/overpowered
अमिनाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootमि/मीन् (धातु; ‘to diminish, harm’) with अ- (augment) → अमिन्-
प्रोतforth and up; completely
प्रोत:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootप्र + उत् (उपसर्गौ) / ‘प्रोत’ इति निपातसमूहः
मायाःmagical powers/illusions
मायाः:
Karma
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
आत्then/thereupon
आत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआत् (निपात; ‘then/from that’)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
जनयन्generating/bringing forth
जनयन्:
Kartā
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जनय (णिच्) + शतृ
द्याम्the heaven/sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
उषासम्Dawn
उषासम्:
Karma
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नाlike/as
ना:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootना (निपात; ‘like/as’)
शत्रुम्an enemy
शत्रुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
not
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
किलindeed/forsooth
किल:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootकिल (निपात)
विवित्सेhe wished to find out/seek to know
विवित्से:
Kriyā
TypeVerb
Rootविद् (धातु; ‘to know’) → desiderative विवित्स (सन्)