HomeRig VedaMandala 1Sukta 32Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.32

Rishi: गृत्समदः शौनकः (Gṛtsamada Śaunaka)
Devata: इन्द्रः (Indra)
Chandas: त्रिष्टुप् (Triṣṭubh)

अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥

अश्व्यो॒ वारो॑ अभव॒स्तदि॑न्द्र सृ॒के यत्त्वा॑ प्र॒त्यह॑न्दे॒व एक॑: । अज॑यो॒ गा अज॑यः शूर॒ सोम॒मवा॑सृज॒: सर्त॑वे स॒प्त सिन्धू॑न् ॥

aśvyó vā́ro abhavas tád índra sṛ́ke yát tvā pratíahan devá ékaḥ | ájayo gā́ ájayaḥ śūra sómam ávā asṛjaḥ sártave saptá síndhūn ||

A horse-like enclosure became that for you, O Indra, in the struggle, when the one god confronted you. You won the cows; you won, O hero, the Soma; you let loose to flow the seven rivers—seven currents of plenitude set free for the journey.

अश्व्यः॑ । वारः॑ । अ॒भ॒वः॒ । तत् । इ॒न्द्र॒ । सृ॒के । यत् । त्वा॒ । प्र॒ति॒ऽअह॑न् । दे॒वः । एकः॑ । अज॑यः । गाः । अज॑यः । शू॒र॒ । सोम॑म् । अव॑ । अ॒सृ॒जः॒ । सर्त॑वे । स॒प्त । सिन्धू॑न् ॥अश्व्यः । वारः । अभवः । तत् । इन्द्र । सृके । यत् । त्वा । प्रतिअहन् । देवः । एकः । अजयः । गाः । अजयः । शूर । सोमम् । अव । असृजः । सर्तवे । सप्त । सिन्धून् ॥aśvyaḥ | vāraḥ | abhavaḥ | tat | indra | sṛke | yat | tvā | prati-ahan | devaḥ | ekaḥ | ajayaḥ | gāḥ | ajayaḥ | śūra | somam | ava | asṛjaḥ | sartave | sapta | sindhūn

अश्व्यःhorse-bearing / having horses
अश्व्यः:
विशेषणम् (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootअश्व्य (अश्व + यत्/यक्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
वारःenclosure; protective cover/defence
वारः:
कर्तृ (अभवत्)
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
अभवत्became; was
अभवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू
तत्that
तत्:
विशेष्य/प्रत्यय (अभवत्-सम्बन्धि)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सृकेthe two jaws / cheek-bones
सृके:
कर्म (अहन्)
TypeNoun
Rootसृक (प्रातिपदिक)
यत्when; that which
यत्:
सम्बन्ध/उपपद (यत्…तत्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (अहन्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिagainst; in return
प्रति:
क्रियाविशेषणम् (अहन्)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
अहन्struck; slew
अहन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन्
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (अहन्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एकःalone; single
एकः:
विशेषणम् (देवः)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
अजयःyou conquered
अजयः:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि
गाःcows
गाः:
कर्म (अजयः)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अजयःyou conquered
अजयः:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (the drink)
सोमम्:
कर्म (अजयः)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अवासृजःyou released; let flow down
अवासृजः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव + √सृज्
सर्तवेto flow; for running
सर्तवे:
प्रयोजन (अवासृजः)
TypeVerbal noun (Infinitive)
Root√सृ (सर्तु-; तुमुन्/तवेन्-प्रत्यय)
सप्तseven
सप्त:
विशेषणम् (सिन्धून्)
TypeAdjective/Numeral
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
सिन्धून्rivers; streams
सिन्धून्:
कर्म (अवासृजः)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)