HomeRig VedaMandala 1Sukta 31Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.31

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जागृविः । तनूकृद्बोधि प्रमतिश्च कारवे त्वं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ॥

त्वं नो॑ अग्ने पि॒त्रोरु॒पस्थ॒ आ दे॒वो दे॒वेष्व॑नवद्य॒ जागृ॑विः । त॒नू॒कृद्बो॑धि॒ प्रम॑तिश्च का॒रवे॒ त्वं क॑ल्याण॒ वसु॒ विश्व॒मोपि॑षे ॥

tváṃ no agne pitrór upástha ā́ devó devéṣv anavádya jā́gṛviḥ | tanū-kṛ́d bódhi prámatíś ca kāráve tváṃ kalyā́ṇa vásu víśvam ā́ ūpiṣe ||

O Agni, come to us into the lap of the two parents, a god wakeful and faultless among the gods. Become the shaper of our being and our wise guidance for the maker; you, O auspicious one, bring near to us all riches of harmony and power.

त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । पि॒त्रोः । उ॒पऽस्थे॑ । आ । दे॒वः । दे॒वेषु॑ । अ॒न॒व॒द्य॒ । जागृ॑विः । त॒नू॒ऽकृत् । बो॒धि॒ । प्रऽम॑तिः । च॒ । का॒रवे॑ । त्वम् । क॒ल्या॒ण॒ । वसु॑ । विश्व॑म् । आ । ऊ॒पि॒षे॒ ॥त्वम् । नः । अग्ने । पित्रोः । उपस्थे । आ । देवः । देवेषु । अनवद्य । जागृविः । तनूकृत् । बोधि । प्रमतिः । च । कारवे । त्वम् । कल्याण । वसु । विश्वम् । आ । ऊपिषे ॥tvam | naḥ | agne | pitroḥ | upa-sthe | ā | devaḥ | deveṣu | anavadya | jāgṛviḥ | tanū-kṛt | bodhi | pra-matiḥ | ca | kārave | tvam | kalyāṇa | vasu | viśvam | ā | ūpiṣe

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पित्रोःof (the) two parents
पित्रोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap / on the seat
उपस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
towards, forth (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अनवद्यblameless, faultless
अनवद्य:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनवद्य (प्रातिपदिक; नञ्-समासः: अन् + अवद्य)
जागृविःwakeful, vigilant
जागृविः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजागृवस् (प्रातिपदिक; √जागृ ‘to be awake’ से)
तनूकृत्body-forming, giving embodiment
तनूकृत्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतनूकृत् (प्रातिपदिक; तन् + √कृ ‘to make’)
बोधिbe awake / take notice
बोधि:
TypeVerb
Root√बुध् (बोधने)
प्रमतिःforethought, providence
प्रमतिः:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootप्रमति (प्रातिपदिक; प्र- + √मन्/√मा ‘to think/measure’ से भाव)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
कारवेto the singer/poet
कारवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकारु (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कल्याणO auspicious one
कल्याण:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootकल्याण (प्रातिपदिक)
वसोO good one / O wealth-giver
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
विश्वम्all (this), the whole
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
उपिalso, indeed
उपि:
TypeIndeclinable
Rootउपि (निपात; वैदिक)
इषेyou seek / you impel (for)
इषे:
TypeVerb
Root√इष् (इच्छायाम्/प्रेरणे) अथवा √इष् (इष्-गत्यर्थे); वैदिक प्रयोगः ‘इषे’ = ‘इच्छसि/प्रेरयसि’