Mantra 6
Sukta 1.27
Rishi: Sunaḥśepa Ājīgarti
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (hymn-level)
Samhita Patha (Devanagari)
विभक्तासि चित्रभानो सिन्धोरूर्मा उपाक आ । सद्यो दाशुषे क्षरसि ॥
Samhita Patha (IAST)
वि॒भ॒क्तासि॑ चित्रभानो॒ सिन्धो॑रू॒र्मा उ॑पा॒क आ । स॒द्यो दा॒शुषे॑ क्षरसि ॥
Transliteration
vibhaktā́si citrabhāno sindhór ūrmā́ upāká ā́ | sadyó dāśúṣe kṣarasi ||
Translation
Thou art the distributor, O bright-flamed one: on the wave of the river, at its near bank, thou flowest at once to the giver (the one who offers).
Padapatha (Word Analysis)
वि॒ऽभ॒क्ता । अ॒सि॒ । चि॒त्र॒भा॒नो॒ इति॑ चित्रऽभानो । सिन्धोः॑ । ऊ॒र्मौ । उ॒पा॒के । आ । स॒द्यः । दा॒शुषे॑ । क्ष॒र॒सि॒ ॥विभक्ता । असि । चित्रभानो इति चित्रभानो । सिन्धोः । ऊर्मौ । उपाके । आ । सद्यः । दाशुषे । क्षरसि ॥vi-bhaktā | asi | citrabhāno iticitra-bhāno | sindhoḥ | ūrmau | upāke | ā | sadyaḥ | dāśuṣe | kṣarasi
Word by Word
विभक्तासिyou are distributed/assigned (in portions); you are apportioned
विभक्तासि:
— (मुख्यक्रिया; विधेय)
TypeVerb (periphrastic: participle + copula)
Rootवि-√भज् (भजँ) / विभक्त (PPP) + अस्
चित्रभानोO bright-flamed one (Agni)
चित्रभानो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootचित्र-भानु (प्रातिपदिकम्)
सिन्धोःof the river/stream
सिन्धोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिकम्)
ऊर्माby/with the wave (surge)
ऊर्मा:
करण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिकम्)
उपाकnear at hand; close-by
उपाक:
कर्तृ (as predicative qualifier of the subject)
TypeAdjective/Noun
Rootउपाक (प्रातिपदिकम्; Vedic)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सद्यःimmediately; at once
सद्यः:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
दाशुषेto the worshipper/giver (the one who offers)
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (√दाश् ‘to give, worship’ → perf. act. ptcp. stem दाश्वस्-; dat. sg. दाशुषे)
क्षरसिyou flow; you stream forth
क्षरसि:
मुख्यक्रिया
TypeVerb
Root√क्षर् (क्षरँ)