Mantra 1
Sukta 1.27
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वं न त्वा वारवन्तं वन्दध्या अग्निं नमोभिः । सम्राजन्तमध्वराणाम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अश्वं॒ न त्वा॒ वार॑वन्तं व॒न्दध्या॑ अ॒ग्निं नमो॑भिः । स॒म्राज॑न्तमध्व॒राणा॑म् ॥
Transliteration
aśváṃ na tvā vā́ravantaṃ vandádhyā agníṃ námobhiḥ | samrā́jantaṃ adhvarā́ṇām ||
Translation
As one would cherish a strong steed, so do I revere thee with acts of homage, O Agni rich in the desirable: thou who art the sovereign leader of the journeys of offering, governing the right movement of the sacrifice within us.
Padapatha (Word Analysis)
अश्व॑म् । न । त्वा॒ । वार॑ऽवन्तम् । व॒न्दध्यै॑ । अ॒ग्निम् । नमो॑भिः । स॒म्ऽराज॑न्तम् । अ॒ध्व॒राणा॑म् ॥अश्वम् । न । त्वा । वारवन्तम् । वन्दध्यै । अग्निम् । नमोभिः । सम्राजन्तम् । अध्वराणाम् ॥aśvam | na | tvā | vāra-vantam | vandadhyai | agnim | namobhiḥ | sam-rājantam | adhvarāṇām
Word by Word
अश्वम्a horse (as a comparison)
अश्वम्:
उपमान (कर्म-सम्बन्धे) / कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वारवन्तम्possessing protection/defence; sheltering
वारवन्तम्:
कर्म (त्वा/अग्निम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवारवन्त् (प्रातिपदिक; गुणवाचक)
वन्दध्यैmay I praise / would I worship
वन्दध्यै:
कर्तृ (अहम्) क्रिया
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु) → वन्दध्या (इच्छार्थ/विध्यर्थ-रूप)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नमोभिःwith obeisances, with reverential salutations
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
सम्राजन्तम्reigning, ruling as sovereign
सम्राजन्तम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषण)
TypeAdjective (participial)
Rootसम्-राज् (कृदन्त-प्रातिपदिक: वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
अध्वराणाम्of the sacrificial rites (adhvaras)
अध्वराणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the sacrifices’
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)