Mantra 9
Sukta 1.25
Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
वेद वातस्य वर्तनिमुरोॠष्वस्य बृहतः । वेदा ये अध्यासते ॥
Samhita Patha (IAST)
वेद॒ वात॑स्य वर्त॒निमु॒रोॠ॒ष्वस्य॑ बृह॒तः । वेदा॒ ये अ॒ध्यास॑ते ॥
Transliteration
védā vā́tasya vartánim uró ṛṣvásya bṛhatáḥ | védā yé adhyā́sate ||
Translation
He knows the course of the Wind, of the wide, the lofty, the vast; he knows those who are seated above—Varuṇa who comprehends the higher seats of consciousness and the movements of the breath of life.
Padapatha (Word Analysis)
वेद॑ । वात॑स्य । व॒र्त॒निम् । उ॒रोः । ऋ॒ष्वस्य॑ । बृ॒ह॒तः । वेद॑ । ये । अ॒धि॒ऽआस॑ते ॥वेद । वातस्य । वर्तनिम् । उरोः । ऋष्वस्य । बृहतः । वेद । ये । अधिआसते ॥veda | vātasya | vartanim | uroḥ | ṛṣvasya | bṛhataḥ | veda | ye | adhi-āsate
Word by Word
वेदhe knows
वेद:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
वर्तनिम्the path/course
वर्तनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्तनि (प्रातिपदिक)
उरोःof the wide (one/expanse)
उरोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootउरु (प्रातिपदिक)
ऋष्वस्यof the lofty/strong
ऋष्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
बृहतःof the great
बृहतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
वेदhe knows
वेद:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ (अध्यासते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्यासतेsit upon / preside / are seated
अध्यासते:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-√आस् (आसँ उपवेशने)