Mantra 7
Sukta 1.25
Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
वेदा यो वीनां पदमन्तरिक्षेण पतताम् । वेद नावः समुद्रियः ॥
Samhita Patha (IAST)
वेदा॒ यो वी॒नां प॒दम॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑ताम् । वेद॑ ना॒वः स॑मु॒द्रिय॑: ॥
Transliteration
védā yó vīnā́m pádám antárikṣeṇa pátatām | védā nā́vaḥ samudríyaḥ ||
Translation
He knows the track of the birds that fly through the mid-world; he knows the ships upon the ocean—Varuṇa, the knower, who holds all movements in his vast order.
Padapatha (Word Analysis)
वेद॑ । यः । वी॒नाम् । प॒दम् । अ॒न्तरि॑क्षेण । पत॑ताम् । वेद॑ । ना॒वः । स॒मु॒द्रियः॑ ॥वेद । यः । वीनाम् । पदम् । अन्तरिक्षेण । पतताम् । वेद । नावः । समुद्रियः ॥veda | yaḥ | vīnām | padam | antarikṣeṇa | patatām | veda | nāvaḥ | samudriyaḥ
Word by Word
वेदknows
वेद:
— (finite verb)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
यःwho
यः:
Kartā (of वेद)
TypePronoun
Rootयद्- (relative pronoun)
वीणाम्of the birds
वीणाम्:
Sambandha (genitive relation to पदम्)
TypeNoun
Rootवी- (prātipadika; ‘bird’/‘swift-flyer’ in Vedic usage)
पदम्the track/footstep/path
पदम्:
Karma (object of वेद)
TypeNoun
Rootपद- (prātipadika)
अन्तरिक्षेणthrough the mid-air
अन्तरिक्षेण:
Karaṇa (means/route: ‘through/in the mid-air’)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष- (prātipadika)
पतताम्of the flying (ones)
पतताम्:
Sambandha (genitive dependent on पदम्: ‘of those flying’)
TypeVerb
Root√पत् (पतँ गतौ)
वेदknows
वेद:
— (finite verb)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
नावःthe ships
नावः:
Karma (object of वेद)
TypeNoun
Rootनौ- (prātipadika)
समुद्रियःthe sea-going (one) / mariner
समुद्रियः:
Kartā (of the second वेद)
TypeAdjective
Rootसमुद्रिय- (adjectival prātipadika from समुद्र ‘sea’)