Mantra 5
Sukta 1.25
Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
कदा क्षत्रश्रियं नरमा वरुणं करामहे । मृळीकायोरुचक्षसम् ॥
Samhita Patha (IAST)
क॒दा क्ष॑त्र॒श्रियं॒ नर॒मा वरु॑णं करामहे । मृ॒ळी॒कायो॑रु॒चक्ष॑सम् ॥
Transliteration
kadā́ kṣatrá-śriyaṃ náram ā́ váruṇaṃ karāmahe | mṛḷīkāyórú-cákṣasam ||
Translation
When shall we bring near Varuṇa, the strong soul of sovereign splendour, for his graciousness—he of the wide seeing—so that our being may be established in kingly mastery of the Truth?
Padapatha (Word Analysis)
क॒दा । क्ष॒त्र॒ऽश्रिय॑म् । नर॑म् । आ । वरु॑णम् । क॒रा॒म॒हे॒ । मृ॒ळी॒काय॑ । उ॒रु॒ऽचक्ष॑सम् ॥कदा । क्षत्रश्रियम् । नरम् । आ । वरुणम् । करामहे । मृळीकाय । उरुचक्षसम् ॥kadā | kṣatra-śriyam | naram | ā | varuṇam | karāmahe | mṛḷīkāya | uru-cakṣasam
Word by Word
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदा (प्रश्नाव्यय)
क्षत्रश्रियम्royal glory / sovereign splendor
क्षत्रश्रियम्:
Karma
TypeNoun (compound)
Rootक्षत्रश्री (क्षत्र + श्री)
नरम्the man; (here) the lord/hero
नरम्:
Karma (apposition to वरुणम्)
TypeNoun
Rootनर
आunto, towards
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
Karma
TypeNoun (proper name)
Rootवरुण
करामहेwe make / we would do; we would bring about
करामहे:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (डुकृञ् करणे)
मृळीकायfor mercy, for graciousness
मृळीकाय:
Sampradāna (purpose/for)
TypeNoun
Rootमृळीक (न.)
उरुचक्षसम्wide-seeing, far-seeing
उरुचक्षसम्:
Karma (qualifier of वरुणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootउरुचक्षस् (उरु + चक्षस्)