Mantra 18
Sukta 1.25
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.25)
Devata: वरुण (Varuṇa) (manifestation sought/affirmed)
Chandas: त्रिष्टुभ् (Triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
दर्शं नु विश्वदर्शतं दर्शं रथमधि क्षमि । एता जुषत मे गिरः ॥
Samhita Patha (IAST)
दर्शं॒ नु वि॒श्वद॑र्शतं॒ दर्शं॒ रथ॒मधि॒ क्षमि॑ । ए॒ता जु॑षत मे॒ गिर॑: ॥
Transliteration
dárśaṃ nu viśvá-darśataṃ dárśaṃ rátham ádhi kṣámi | etā́ juṣata me gíraḥ ||
Translation
Visible now is the all-visible, visible the chariot set upon the earth: may these my utterances be accepted—so that the divine presence becomes manifest in the embodied life.
Padapatha (Word Analysis)
दर्श॑म् । नु । वि॒श्वऽद॑र्शतम् । दर्श॑म् । रथ॑म् । अधि॑ । क्षमि॑ । ए॒ताः । जु॒ष॒त॒ । मे॒ । गिरः॑ ॥दर्शम् । नु । विश्वदर्शतम् । दर्शम् । रथम् । अधि । क्षमि । एताः । जुषत । मे । गिरः ॥darśam | nu | viśva-darśatam | darśam | ratham | adhi | kṣami | etāḥ | juṣata | me | giraḥ
Word by Word
दर्शम्visible; to be seen
दर्शम्:
कर्म (स्तुत्य/द्रष्टव्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दर्श (कृदन्त-प्रातिपदिक)
नुnow; indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
विश्वदर्शतम्most splendid to behold for all; universally visible
विश्वदर्शतम्:
कर्म (विशेषणम् ‘दर्शम्’/स्तुत्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootविश्व + दर्शत (प्रातिपदिक; दर्श्-सम्बद्ध)
दर्शम्visible
दर्शम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदृश् → दर्श (कृदन्त-प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (आरोप्य/स्थाप्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अधिupon; on
अधि:
अधिकारण-सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षमिon the earth; on the ground
क्षमि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootक्षम्/क्षमा (प्रातिपदिक ‘earth/ground’)
एताthese (f.)
एता:
कर्तृ (जुषत इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषतlet (them) accept; let (them) be pleased with
जुषत:
क्रिया
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (मम)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गिरःhymns; songs; praises
गिरः:
कर्तृ (जुषत इत्यस्य; ‘गिरः’ = स्तुतयः)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)