Mantra 14
Sukta 1.25
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.25)
Devata: वरुण (Varuṇa)
Chandas: त्रिष्टुभ् (Triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न द्रुह्वाणो जनानाम् । न देवमभिमातयः ॥
Samhita Patha (IAST)
न यं दिप्स॑न्ति दि॒प्सवो॒ न द्रुह्वा॑णो॒ जना॑नाम् । न दे॒वम॒भिमा॑तयः ॥
Transliteration
ná yaṃ dípsanti dipsávo ná druhvā́ṇo jánānām | ná devám abhímātayaḥ ||
Translation
Him the hostile seekers cannot seize, nor the treacherous among men; nor can the assailing powers strike down the god—when the truth-law stands, falsehood finds no hold.
Padapatha (Word Analysis)
न । यम् । दिप्स॑न्ति । दि॒प्सवः । न । द्रुह्वा॑णः । जना॑नाम् । न । दे॒वम् । अ॒भिऽमा॑तयः ॥न । यम् । दिप्सन्ति । दिप्सवः । न । द्रुह्वाणः । जनानाम् । न । देवम् । अभिमातयः ॥na | yam | dipsanti | dipsavaḥ | na | druhvāṇaḥ | janānām | na | devam | abhi-mātayaḥ
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिप्सन्ति(they) seek to harm / try to deceive
दिप्सन्ति:
—
TypeVerb
Rootदिप्स् (धातु; desiderative base from दभ्/दिप् in Vedic usage ‘to harm/deceive’)
दिप्सवःharm-seekers, would-be deceivers
दिप्सवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदिप्सु (कृदन्त-प्रातिपदिक; desiderative/agent noun ‘one who seeks to harm’)
नnor / not
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
द्रुह्वाणःthose who are treacherous / plotting harm
द्रुह्वाणः:
Kartā
TypeAdjective (participle)
Rootद्रुह् (धातु) → द्रुह्वाण (वर्तमान कृदन्त/participle)
जनानाम्of men, of people
जनानाम्:
—
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
नnor / not
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
देवम्the god (Varuṇa)
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अभिमातयःhostile assaults, enmities
अभिमातयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअभि-मा (धातु) → अभिमाति (कृदन्त/भाववाचक-प्रातिपदिक; ‘hostile attack, enmity’)