Mantra 13
Sukta 1.25
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.25)
Devata: वरुण (Varuṇa)
Chandas: त्रिष्टुभ् (Triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
बिभ्रद्द्रापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्णिजम् । परि स्पशो नि षेदिरे ॥
Samhita Patha (IAST)
बिभ्र॑द्द्रा॒पिं हि॑र॒ण्ययं॒ वरु॑णो वस्त नि॒र्णिज॑म् । परि॒ स्पशो॒ नि षे॑दिरे ॥
Transliteration
bíbhrad drāpíṃ híraṇyayaṃ váruṇo vasta nirṇíjam | párí spáśo ní ṣédire ||
Translation
Varuṇa, bearing the golden mantle of luminous purity, puts on the shining vesture; around him the watchers take their seat—powers of discernment that observe and guard the right order within us.
Padapatha (Word Analysis)
बिभ्र॑त् । द्रा॒पिम् । हि॒र॒ण्यय॑म् । वरु॑णः । व॒स्त॒ । निः॒ऽनिज॑म् । परि॑ । स्पशः॑ । नि । से॒दि॒रे॒ ॥बिभ्रत् । द्रापिम् । हिरण्ययम् । वरुणः । वस्त । निःनिजम् । परि । स्पशः । नि । सेदिरे ॥bibhrat | drāpim | hiraṇyayam | varuṇaḥ | vasta | niḥ-nijam | pari | spaśaḥ | ni | sedire
Word by Word
बिभ्रत्bearing, wearing
बिभ्रत्:
Kartā (कर्तृ-विशेषणम्) — वरुणस्य
TypeVerb (participle)
Root√भृ (भरणे) → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त)
द्रापिम्cloak, mantle
द्रापिम्:
Karma (कर्म) — बिभ्रत् (what is borne)
TypeNoun
Rootद्रापि- (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिरण्ययम्golden
हिरण्ययम्:
Karma (विशेषणम्) — द्रापिम्
TypeAdjective
Rootहिरण्यय- (हिरण्य + -य, तद्धित)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā (कर्तृ) — (बिभ्रत्…)
TypeNoun (proper/deity)
Rootवरुण- (प्रातिपदिक)
वस्तेwears, puts on
वस्ते:
Kriyā (मुख्यक्रिया) — ‘puts on/wears’
TypeVerb
Root√वस् (आच्छादने) → वस्ते
निर्णिजम्garment, shining covering
निर्णिजम्:
Karma (कर्म) — वस्ते (what is worn)
TypeNoun
Rootनिर्णिज्- (प्रातिपदिक; ‘आवरण/वस्त्र’)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्पशःspies, watchers
स्पशः:
Kartā (कर्तृ) — षे॑दिरे
TypeNoun
Rootस्पश्- (प्रातिपदिक)
निdown, in
नि:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
षेदिरेsat down, are seated
षेदिरे:
Kriyā (मुख्यक्रिया) — ‘have sat/are seated’
TypeVerb
Root√सद् (उपवेशने) → षेदिरे (वैदिक रूप)