HomeRig VedaMandala 1Sukta 24Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 1.24

Rishi: Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional)
Devata: Varuṇa (Āditya); Aditi as the goal-state of unbinding
Chandas: Triṣṭubh

उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं श्रथाय । अथा वयमादित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥

उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥

úd uttamáṃ varuṇa pā́śam asmád ávādhamaṃ ví madhyámam śrathāya | áthā vayám āditya vraté tavānā́gaso áditaye syāma ||

Lift off from us the highest noose, O Varuṇa; loosen the lowest, and unfasten the middle. Then may we, O Āditya, be without stain in your law, and belong to Aditi—wide freedom.

उत् । उ॒त्ऽत॒मम् । व॒रु॒ण॒ । पाश॑म् । अ॒स्मत् । अव॑ । अ॒ध॒मम् । वि । म॒ध्य॒यमम् । श्र॒थ॒य॒ । अथ॑ । व॒यम् । आ॒दि॒त्य॒ । व्र॒ते । तव॑ । अना॑गसः । अदि॑तये । स्या॒म॒ ॥उत् । उत्तमम् । वरुण । पाशम् । अस्मत् । अव । अधमम् । वि । मध्ययमम् । श्रथय । अथ । वयम् । आदित्य । व्रते । तव । अनागसः । अदितये । स्याम ॥ut | ut-tamam | varuṇa | pāśam | asmat | ava | adhamam | vi | madhyayamam | śrathaya | atha | vayam | āditya | vrate | tava | anāgasaḥ | aditaye | syāma

उत्up, out (as preverb)
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग) / ud (as preverb)
उत्तमम्the highest, uppermost
उत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक; superl. of उच्/उद् ‘up’ via उत्तर)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
(addressed)
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
पाशम्noose, bond
पाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
अस्मत्
अस्मत्:
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवाधमम्the lowest, nethermost
अवाधमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअवाधम (प्रातिपदिक; superl. of अव ‘down’)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
मध्यमम्the middle
मध्यमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
श्रथायloosen!
श्रथाय:
(predicate; action requested)
TypeVerb
Rootश्रथ् (धातु; ‘to loosen, slacken’)
अथthen, thereafter
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आदित्यO Āditya
आदित्य:
(addressed)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
व्रतेin the ordinance/vow (law)
व्रते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनागसःsinless, guiltless
अनागसः:
Kartṛ-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootअनागस् (प्रातिपदिक; a- + आगस् ‘sin’)
अदितयेfor Aditi / for freedom (unbinding)
अदितये:
Sampradāna
TypeNoun (proper/abstract)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
(predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु; ‘to be’)