HomeRig VedaMandala 1Sukta 23Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 1.23

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional)
Devata: Āpaḥ (Waters) with Soma and Agni as co-powers
Chandas: Jagatī-like (longer line; often treated as a more extended meter here)

अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवमापश्च विश्वभेषजीः ॥

अ॒प्सु मे॒ सोमो॑ अब्रवीद॒न्तर्विश्वा॑नि भेष॒जा । अ॒ग्निं च॑ वि॒श्वश॑म्भुव॒माप॑श्च वि॒श्वभे॑षजीः ॥

apsú me sómo abravīd antár víśvāni bheṣajā́ | agníṃ ca viśváśambhuvam ā́paś ca viśvábheṣajīḥ ||

In the waters Soma spoke to me: ‘Within are all healings.’ And Agni too is the universal well-being; and the Waters are the universal remedies—powers that make the whole being sound.

अ॒प्ऽसु । मे॒ । सोमः॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । अ॒न्तः । विश्वा॑नि । भे॒ष॒जा । अ॒ग्निम् । च॒ । वि॒श्वऽश॑म्भुवम् । आपः॑ । च॒ । वि॒श्वऽभे॑षजीः ॥अप्सु । मे । सोमः । अब्रवीत् । अन्तः । विश्वानि । भेषजा । अग्निम् । च । विश्वशम्भुवम् । आपः । च । विश्वभेषजीः ॥ap-su | me | somaḥ | abravīt | antaḥ | viśvāni | bheṣajā | agnim | ca | viśva-śambhuvam | āpaḥ | ca | viśva-bheṣajīḥ

अ॒प्सुin the waters
अ॒प्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअप् (स्त्री. प्रातिपदिक) ‘जल’
मेmy / to me (of me)
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (पुं. प्रातिपदिक)
अब्रवीत्spoke / said
अब्रवीत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) ‘वद्/कथ्’
अन्तःwithin
अन्तः:
अधिकारण (स्थान/अन्तर्भाव)
TypeIndeclinable
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गार्थ) ‘अन्तर्/भीतर’
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्म (भेषजानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (नपुं. प्रातिपदिक)
भेषजाremedies / medicines
भेषजा:
कर्म
TypeNoun
Rootभेषज (नपुं. प्रातिपदिक) ‘औषध/चिकित्सा’
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (पुं. प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
विश्वशम्भुवम्all-beneficent
विश्वशम्भुवम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व-शम्भु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक) ‘सर्व-कल्याणकर’
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ (द्वितीय-कर्तृसमुच्चयः)
TypeNoun
Rootअप् (स्त्री. प्रातिपदिक) ‘जल’
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
विश्वभेषजीःhaving all remedies / all-healing
विश्वभेषजीः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व-भेषजिन्/भेषजी (बहुव्रीहि-समास; प्रातिपदिक) ‘सर्व-औषधीय/सर्व-भेषजयुक्त’