HomeRig VedaMandala 1Sukta 191Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.191

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional; see note above)
Devata: Sūrya/Āditya with Madhu-transforming power
Chandas: Jagatī or mixed (verify)

त्रिः सप्त विष्पुलिङ्गका विषस्य पुष्यमक्षन् । ताश्चिन्नु न मरन्ति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥

त्रिः स॒प्त वि॑ष्पुलिङ्ग॒का वि॒षस्य॒ पुष्य॑मक्षन् । ताश्चि॒न्नु न म॑रन्ति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

tríḥ sapta viṣpuliṅgakā́ viṣásya púṣyam akṣan | tā́ś cit nú ná maranti nó vayáṃ marāma āré asyá yójanam hariṣṭhā́ mádhu tvā madhulā́ cakāra ||

Three times seven viṣpuliṅgakā have tasted the growth of poison; yet even they do not die—nor do we die; far away be our joining with it. Established in the golden light, sweetness makes you sweet: the delight-force annuls the venom’s decree.

त्रिः । स॒प्त । वि॒ष्पु॒लि॒ङ्ग॒काः । वि॒षस्य॑ । पुष्य॑म् । अ॒क्ष॒न् । ताः । चि॒त् । नु । न । म॒र॒न्ति॒ । नो इति॑ । व॒यम् । म॒रा॒म॒ । आ॒रे । अ॒स्य॒ । योज॑नम् । ह॒रि॒ऽस्थाः । मधु॑ । त्वा॒ । म॒धु॒ला । च॒का॒र॒ ॥त्रिः । सप्त । विष्पुलिङ्गकाः । विषस्य । पुष्यम् । अक्षन् । ताः । चित् । नु । न । मरन्ति । नो इति । वयम् । मराम । आरे । अस्य । योजनम् । हरिस्थाः । मधु । त्वा । मधुला । चकार ॥triḥ | sapta | viṣpuliṅgakāḥ | viṣasya | puṣyam | akṣan | tāḥ | cit | nu | na | maranti | no iti | vayam | marāma | āre | asya | yojanam | hari-sthāḥ | madhu | tvā | madhulā | cakāra

त्रिःthrice
त्रिः:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रिः (अव्यय)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (विष्पुलिङ्गकाः इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
विष्पुलिङ्गकाःsparks, little flames
विष्पुलिङ्गकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष्पुलिङ्गक (प्रातिपदिक; ‘चिङ्गारी/स्फुलिङ्ग’)
विषस्यof the poison
विषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक)
पुष्यम्nourishment; strength
पुष्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुष्य (प्रातिपदिक; ‘पोष/बल/वृद्धि’)
अक्षन्they ate/consumed
अक्षन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘भक्षणे/अश्नाति’)
ताःthose (f.)
ताः:
कर्तृ (मरन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
निपात (सम्बन्ध-बल)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
नुindeed, now
नु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
मरन्तिthey die
मरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृ (धातु; ‘मरणे’)
नःof us / to us
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरामwe die
मराम:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृ (धातु; ‘मरणे’)
अरेO foe!/O enemy!
अरे:
सम्बोधन
TypeIndeclinable
Rootअरे (सम्बोधन-निपात)
अस्यof this; of him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योजनम्yoking; harnessing; binding
योजनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक; ‘बंधन/योजन/संयोजन’)
हरिष्ठाO most tawny/greenish one (epithet)
हरिष्ठा:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective
Rootहरिष्ठा (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण, ‘हरि-सम्बद्ध/हरितम’)
मधुsweetly; sweetness; honey
मधु:
कर्म/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootमधु (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मधुलाthe sweet (one)
मधुला:
कर्तृ (चकार इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमधुल (प्रातिपदिक; ‘मधुयुक्त/मधुर’)
चकारhas made; made
चकार:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु; ‘करणे’)