HomeRig VedaMandala 1Sukta 191Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.191

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional; see note above)
Devata: Sūrya/Āditya with Madhu-transforming power (refrain continuation)
Chandas: Jagatī or mixed (as v.10; verify)

इयत्तिका शकुन्तिका सका जघास ते विषम् । सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥

इ॒य॒त्ति॒का श॑कुन्ति॒का स॒का ज॑घास ते वि॒षम् । सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

iyattikā́ śakuntikā́ sakā́ jaghā́sa te víṣam | só cit nú ná marāti nó vayáṃ marāma āré asyá yójanam hariṣṭhā́ mádhu tvā madhulā́ cakāra ||

Even if the small bird-creatures have swallowed your poison, still they do not die—nor do we die; far away be our joining with it. O established in the golden light, sweetness makes you sweet: the delight-force changes the venom’s consequence.

इ॒य॒त्ति॒का । श॒कु॒न्ति॒का । स॒का । ज॒घा॒स॒ । ते॒ । वि॒षम् । सो इति॑ । चि॒त् । नु । न । म॒रा॒ति॒ । नो इति॑ । व॒यम् । म॒रा॒म॒ । आ॒रे । अ॒स्य॒ । योज॑नम् । ह॒रि॒ऽस्थाः । मधु॑ । त्वा॒ । म॒धु॒ला । च॒का॒र॒ ॥इयत्तिका । शकुन्तिका । सका । जघास । ते । विषम् । सो इति । चित् । नु । न । मराति । नो इति । वयम् । मराम । आरे । अस्य । योजनम् । हरिस्थाः । मधु । त्वा । मधुला । चकार ॥iyattikā | śakuntikā | sakā | jaghāsa | te | viṣam | so iti | cit | nu | na | marāti | no iti | vayam | marāma | āre | asya | yojanam | hari-sthāḥ | madhu | tvā | madhulā | cakāra

इयत्तिकाthe (female) iyattikā-bird (a kind of bird)
इयत्तिका:
Kartā
TypeNoun
Rootइयत्तिका- (प्रातिपदिक; इयत् ‘so much’ + -टिक/िका) अथवा इयत्तिका- (नाम)
शकुन्तिकाthe (female) bird (shakuntikā)
शकुन्तिका:
Kartā
TypeNoun
Rootशकुन्तिका- (शकुन्ति/शकुन्त- ‘bird’ + -का)
सकाtogether with
सका:
(सह-सम्बन्धः) सहचर्य/सहकारक-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootसक (अव्यय ‘सह’)
जघासhas eaten / ate
जघास:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootघस् (धातु; परस्मैपदी) → जघास (परिपूर्ण/रेडुप्लिकेटेड परफेक्ट)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
विषम्poison
विषम्:
Karma
TypeNoun
Rootविष-
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
चित्even
चित्:
(निपात; बल/अपि-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
नुnow / indeed
नु:
(निपात; तात्काल्य/प्रबोधन)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय/निपात)
not
:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
मरातिdies
मराति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) → मर्/मर (वेदिक-प्रयोग) + आ (उपसर्ग) + ति
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (of us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
मरामmay (we) die / let us die (here: ‘let us not die’)
मराम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) → मर
अरेO! / hey!
अरे:
(सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअरे (सम्बोधन-निपात)
अस्यof this / of him
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
योजनम्yoking; harnessing; connection
योजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोजन- (√युज् ‘to yoke/join’ से)
हरिष्ठाO tawny one / most tawny (address)
हरिष्ठा:
(सम्बोधन/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहरिष्ठा- (प्रातिपदिक; हरि- ‘tawny’ + -ष्ठा)
मधुsweetly; honey
मधु:
Karma/Adverbial
TypeNoun
Rootमधु-
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
मधुलाthe sweet (female one)
मधुला:
Kartā (with चकार)
TypeAdjective
Rootमधुल- (मधु + -ल)
चकारhas made / made
चकार:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चकार (लिट्)