HomeRig VedaMandala 1Sukta 191Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.191

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional; see note above)
Devata: Sūrya/Āditya as healer and transmuter; also Madhu principle (Soma-like sweetness) invoked
Chandas: Jagatī or mixed (this verse is longer/complex; verify by syllable count in the pada-text)

सूर्ये विषमा सजामि दृतिं सुरावतो गृहे । सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥

सूर्ये॑ वि॒षमा स॑जामि॒ दृतिं॒ सुरा॑वतो गृ॒हे । सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

sū́rye víṣam ā́ sajāmi dṛ́tiṃ surā́vato gṛhé | só cit nú ná marāti nó vayáṃ marāma āré asyá yójanam hariṣṭhā́ mádhu tvā madhulā́ cakāra ||

Into the Sun I cast this poison, into the skin-bag in the house of the wine. Even he does not die—nor do we die; far away be this union with it. O you established in the tawny (light), honey has made you honeyed—sweetness overcomes the bitterness.

सूर्ये॑ । वि॒षम् । आ । स॒जा॒मि॒ । दृति॑म् । सुरा॑ऽवतः । गृ॒हे । सः । चि॒त् । नु । न । म॒रा॒ति॒ । नो इति॑ । व॒यम् । म॒रा॒म॒ । आ॒रे । अ॒स्य॒ । योज॑नम् । ह॒रि॒ऽस्थाः । मधु॑ । त्वा॒ । म॒धु॒ला । च॒का॒र॒ ॥सूर्ये । विषम् । आ । सजामि । दृतिम् । सुरावतः । गृहे । सः । चित् । नु । न । मराति । नो इति । वयम् । मराम । आरे । अस्य । योजनम् । हरिस्थाः । मधु । त्वा । मधुला । चकार ॥sūrye | viṣam | ā | sajāmi | dṛtim | surāvataḥ | gṛhe | saḥ | cit | nu | na | marāt i | no iti | vayam | marāma | āre | asya | yojanam | hari-sthāḥ | madhu | tvā | madhulā | cakāra

सूर्येin/at the sun (sunlight)
सूर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) / सूर्य-
विषमाuneven/irregular (things); harmful irregularities
विषमा:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविषम (प्रातिपदिक)
सजामिI fasten/arrange; I set (them)
सजामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सज् (सजति) / ‘to fasten, attach, set in order’
दृतिम्a skin-bag / leather vessel
दृतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदृति (प्रातिपदिक) ‘leather-bag, skin, vessel’
सुरावतःof the surā-possessor / liquor-providing
सुरावतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootसुरावत् (प्रातिपदिक) ‘having surā (liquor)’
गृहेin the house
गृहे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
सःhe/that (one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
चित्indeed, even
चित्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात) अव्यय
नुnow; surely
नु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात) अव्यय
not
:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध) अव्यय
मरातिdies
मराति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ (मरति) ‘to die’
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मरामwe die / may we die
मराम:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ (म्रियते/मरति) ‘to die’
अरेO! hey!
अरे:
(सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअरे (सम्बोधन-निपात) अव्यय
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
योजनम्the yoking/connection; harnessing
योजनम्:
कर्म/विषय (प्रसङ्गानुसार)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक) ‘yoking; harnessing; connection; measure’
हरिष्ठाmost tawny/golden (one)
हरिष्ठा:
कर्तृ/सम्बोधन (प्रसङ्गानुसार)
TypeAdjective (superlative-like)
Rootहरिष्ठ (प्रातिपदिक) ‘most tawny/yellow; very golden’
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म/विशेषण
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मधुलाsweet, honeyed
मधुला:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुल (प्रातिपदिक) ‘sweet, honeyed’
चकारhas made; made
चकार:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करोति) ‘to do, make’