Mantra 3
Sukta 1.188
Rishi: Agastya
Devata: Agni (as Hotṛ/Invoker and carrier of Devatās)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आजुह्वानो न ईड्यो देवाँ आ वक्षि यज्ञियान् । अग्ने सहस्रसा असि ॥
Samhita Patha (IAST)
आ॒जुह्वा॑नो न॒ ईड्यो॑ दे॒वाँ आ व॑क्षि य॒ज्ञिया॑न् । अग्ने॑ सहस्र॒सा अ॑सि ॥
Transliteration
ājúhvāno na ī́ḍyo devā́m̐ ā́ vakṣi yajñíyān | ágne sahasrasā́ asi ||
Translation
Ever calling, worthy of our adoration, bring to us the Gods who are fit for the sacrifice. O Agni, you are the giver of a thousand gains—make the inner session of the Powers present in our work.
Padapatha (Word Analysis)
आ॒ऽजुह्वा॑नः । नः॒ । ईड्यः॑ । दे॒वान् । आ । व॒क्षि॒ । य॒ज्ञिया॑न् । अग्ने॑ । स॒ह॒स्र॒ऽसाः । अ॒सि॒ ॥आजुह्वानः । नः । ईड्यः । देवान् । आ । वक्षि । यज्ञियान् । अग्ने । सहस्रसाः । असि ॥ājuhvānaḥ | naḥ | īḍyaḥ | devān | ā | vakṣi | yajñiyān | agne | sahasra-sāḥ | asi
Word by Word
आ॒जुह्वा॑नः(he) invoking / offering (with the ladle), calling upon
आ॒जुह्वा॑नः:
कर्तृ
TypeVerb (Participle)
Rootहु (धातु) → जुह्वान (वर्तमान कृदन्त, reduplicated present participle) + आ- (उपसर्ग)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitival)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ईड्यःworthy of praise / adorable
ईड्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईड्य (प्रातिपदिक; √ईड्/√ईळ् ‘स्तु/पूज्’ से ‘स्तुत्य/पूज्य’)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आhither / towards (us)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वक्षिbring! / convey!
वक्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु) ‘वह/ले जा’ (Vedic: वक्षि)
यज्ञियान्worthy of sacrifice / fit for the rite
यज्ञियान्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + -इय ‘यज्ञ-सम्बन्धी/यज्ञ-योग्य’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सहस्रसाthousandfold / possessing a thousand (powers)
सहस्रसा:
कर्तृ-विशेषण (प्रेडिकेटिव)
TypeAdjective
Rootसहस्रस (प्रातिपदिक; सहस्र ‘thousand’ + -स (possessive/quality) → ‘having a thousand (powers/ways)’)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)