Mantra 9
Sukta 1.187
Devata: Soma
Chandas: Gayatri/Anuṣṭubh uncertain (meter requires syllable verification; short verse suggests non-Trishtubh)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्ते सोम गवाशिरो यवाशिरो भजामहे । वातापे पीव इद्भव ॥
Samhita Patha (IAST)
यत्ते॑ सोम॒ गवा॑शिरो॒ यवा॑शिरो॒ भजा॑महे । वाता॑पे॒ पीव॒ इद्भ॑व ॥
Transliteration
yát te soma gávāśiro yávāśiro bhájāmahe | vātāpe pī́va íd bhava ||
Translation
When, O Soma, we partake of your mixture with cow-strength and with barley-strength, then, O Wind-warmed One, be indeed abundant and nourishing.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । ते॒ । सो॒म॒ । गोऽआ॑शिरः । यव॑ऽआशिरः । भजा॑महे । वाता॑पे । पीवः॑ । इत् । भ॒व॒ ॥यत् । ते । सोम । गोआशिरः । यवआशिरः । भजामहे । वातापे । पीवः । इत् । भव ॥yat | te | soma | go--āśiraḥ | yava-āśiraḥ | bhajāmahe | vātāpe | pīvaḥ | it | bhava
Word by Word
यत्that which
यत्:
Karma (सम्बन्धसूचक/यद्-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
तेof you / your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/अधिकार)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
गवाशिरः(the mixture) with cow’s head/milk (i.e., milk-mixture)
गवाशिरः:
Karma (भजामहे इति)
TypeNoun
Rootगवाशिरस् (प्रातिपदिक; गवा + शिरस्, समास)
यवाशिरः(the mixture) with barley (i.e., barley-mixture)
यवाशिरः:
Karma (भजामहे इति)
TypeNoun
Rootयवाशिरस् (प्रातिपदिक; यव + शिरस्, समास)
भजामहेwe partake / we share / we enjoy
भजामहे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु) ‘भागे/सेवायाम्’
वातापेO Vātāpi (wind-heated/air-warmed one; epithet)
वातापे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootवातापि (प्रातिपदिक; वात + आपि/अप्-सम्बद्ध, समास/नाम)
पीवO fat/abundant one
पीव:
Sambodhana (सम्बोधन; विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीवन्/पीव (प्रातिपदिक; ‘स्थूल/पुष्ट’)
इत्indeed / just
इत्:
(Emphasis/particle)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
भवbe / become
भव:
Kriyā (आज्ञा/विधि)
TypeVerb
Rootभू (धातु)