HomeRig VedaMandala 1Sukta 185Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)
Devata: General Devas with protective frame still tied to Dyāvāpṛthivī hymn context
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

उभा शंसा नर्या मामविष्टामुभे मामूती अवसा सचेताम् । भूरि चिदर्यः सुदास्तरायेषा मदन्त इषयेम देवाः ॥

उ॒भा शंसा॒ नर्या॒ माम॑विष्टामु॒भे मामू॒ती अव॑सा सचेताम् । भूरि॑ चिद॒र्यः सु॒दास्त॑राये॒षा मद॑न्त इषयेम देवाः ॥

ubhā́ śaṃsā naryā́ mām aviṣṭām ubhé mām ūtī́ avásā sacetām | bhū́ri cid aryáḥ sudā́starāyeṣā́ madanta iṣayema devāḥ ||

May both praises, human and heroic, guard me; may both your helps, with fostering force, be conscious of me. Even abundant gifts for the noble giver—may we, rejoicing in the inner plenitude, impel the gods to their action within us.

उ॒भा । शंसा॑ । नर्या॑ । माम् । अ॒वि॒ष्टा॒म् । उ॒भे इति॑ । माम् । ऊ॒ती इति॑ । अव॑सा । स॒चे॒ता॒म् । भूरि॑ । चि॒त् । अ॒र्यः । सु॒दाःऽत॑राय । इ॒षा । मद॑न्तः । इ॒ष॒ये॒म॒ । दे॒वाः॒ ॥उभा । शंसा । नर्या । माम् । अविष्टाम् । उभे इति । माम् । ऊती इति । अवसा । सचेताम् । भूरि । चित् । अर्यः । सुदाःतराय । इषा । मदन्तः । इषयेम । देवाः ॥ubhā | śaṃsā | naryā | mām | aviṣṭām | ubhe iti | mām | ūtī iti | avasā | sacetām | bhūri | cit | aryaḥ | sudāḥ-tarāya | iṣā | madantaḥ | iṣayema | devāḥ

उभाboth (two)
उभा:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / समुच्चयार्थः
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
शंसा(the) two praises / invocations
शंसा:
कर्तृ (उभा शंसा = ‘both praises/commendations’ as subject)
TypeNoun
Rootशंस (धातु) → शंस्/शंस (स्तुति/प्रशंसा) ; अथवा ‘शंस’ (प्रातिपदिक) ‘praise’
नर्याmanly, pertaining to men (heroic)
नर्या:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक) < नर (man) + य (सम्बन्ध)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अविष्टाम्may (they) protect/help
अविष्टाम्:
क्रिया (माम् = कर्म; उभा शंसा = कर्तृ)
TypeVerb
Rootअव् (धातु: अव् ‘to protect, help’)
उभेboth
उभे:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ऊती(the) two aids/helpings
ऊती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) ‘help, aid’
अवसाwith help/support
अवसा:
करण (सचेताम्—‘by/with help’)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) ‘help, protection, favor’
सचेताम्may (they) accompany/attend
सचेताम्:
क्रिया (ऊती = कर्तृ; माम् = कर्म)
TypeVerb
Rootसच् (धातु: सच् ‘to accompany, join, follow’)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषणम् (चिद्-सम्बद्धं: ‘even much’)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक) ‘much, abundant’
चित्even, indeed
चित्:
निपात (बलार्थ/अपि-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय) ‘even, indeed’
अर्यःthe noble/patron (Arya)
अर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक) ‘Arya; noble; patron’
सुदास्तरायfor Sudās-tara (for the patron Sudās)
सुदास्तराय:
सम्प्रदान (यस्यार्थे/यस्य कृते)
TypeNoun (Proper/epithet)
Rootसुदास्तरि (प्रातिपदिक) ‘Sudas-tara’ (नाम/उपाधि; ‘Sudas’ + तुलनार्थ -तर) अथवा ‘सुदास्’ (नाम) + ‘तर’
एषाthese (ones)
एषा:
कर्तृ (मदन्ति-कर्तृ)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice, exult
मदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootमद् (धातु: मद् ‘to be exhilarated, rejoice’)
इषयेमmay we impel/urge (set in motion)
इषयेम:
क्रिया (देवाः = कर्तृ)
TypeVerb
Rootइष् (धातु: इष् ‘to impel, set in motion; seek’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)