HomeRig VedaMandala 1Sukta 185Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)
Devata: Dyāvāpṛthivī
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

उर्वी पृथ्वी बहुले दूरेअन्ते उप ब्रुवे नमसा यज्ञे अस्मिन् । दधाते ये सुभगे सुप्रतूर्ती द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

उ॒र्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ले दू॒रेअ॑न्ते॒ उप॑ ब्रुवे॒ नम॑सा य॒ज्ञे अ॒स्मिन् । द॒धाते॒ ये सु॒भगे॑ सु॒प्रतू॑र्ती॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥

urvī pṛthvī bahulé dūrēántē úpa bruve námasā yajñé asmín | dadhā́te ye subhágē suprátūrtī dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no ábhvāt ||

Wide and firm, abundant and far-reaching, I address you with reverence in this inner sacrifice. You who establish the good fortune and the beautiful passage—protect us, Heaven and Earth, from the vast adverse.

उ॒र्वी इति॑ । पृ॒थ्वी इति॑ । ब॒हु॒ले इति॑ । दू॒रेअ॑न्ते॒ इति॑ दू॒रेऽअ॑न्ते । उप॑ । ब्रु॒वे॒ । नम॑सा । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् । द॒धाते॒ इति॑ । ये इति॑ । सु॒भगे॒ इति॑ सु॒ऽभगे॑ । सु॒प्रतू॑र्ती॒ इति॑ सु॒ऽप्रतू॑र्ती । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त्॥उर्वी इति । पृथ्वी इति । बहुले इति । दूरेअन्ते इति दूरेअन्ते । उप । ब्रुवे । नमसा । यज्ञे । अस्मिन् । दधाते इति । ये इति । सुभगे इति सुभगे । सुप्रतूर्ती इति सुप्रतूर्ती । द्यावा । रक्षतम् । पृथिवी इति । नः । अभ्वात्॥urvī iti | pṛthvī iti | bahuleiti | dūreanteitidūre--ante | upa | bruve | namasā | yajñe | asmin | dadhāteiti | ye iti | subhageitisu-bhage | supratūrtī itisu-pratūrtī | dyāvā | rakṣatam | pṛthivī it | niḥ | abhvāt

उर्वीbroad, wide
उर्वी:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootउर्वी- (प्रातिपदिक)
पृथ्वीEarth
पृथ्वी:
कर्तृ (स्तुत्य/सम्बोधनार्थे नाम)
TypeNoun
Rootपृथ्वी- (प्रातिपदिक)
बहुलेabundant, many
बहुले:
विशेषण (द्विवचन-कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootबहुल- (प्रातिपदिक)
दूरेfar(-reaching), distant
दूरे:
विशेषण (द्विवचन-कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootदूर- (प्रातिपदिक)
अन्तेat the end, at the boundary
अन्ते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअन्त- (प्रातिपदिक)
उपnear, towards; (with √ब्रू) in address
उप:
क्रियाविशेषण (उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
ब्रुवेI speak, I address
ब्रुवे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ब्रू (ब्रवीति)
नमसाwith reverence, with homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकारण (यज्ञे इति विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
दधातेthey two place/establish
दधाते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (दधाति) / (वेद.) √धा ‘स्थापयति/धत्ते’
येwho (those who)
ये:
सम्बन्ध/अन्वय (यः-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
सुभगेO two fortunate ones
सुभगे:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु-भग- (प्रातिपदिक)
सुप्रतूर्तीO two of good protection/aid
सुप्रतूर्ती:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु-प्रतूर्ती- (प्रातिपदिक; ‘good protection/help/forwarding’)
द्यावाHeaven (and)
द्यावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्याव्- (प्रातिपदिक)
रक्षतम्protect (you two)!
रक्षतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√रक्ष् (रक्षति)
पृथिवीEarth (as the pair with Heaven)
पृथिवी:
कर्तृ (द्यावा… पृथिवी = द्यावापृथिवी)
TypeNoun
Rootपृथ्वी- (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अभ्वात्from harm/danger
अभ्वात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअभ्व- (प्रातिपदिक; ‘harm, danger, monstrousness’)