HomeRig VedaMandala 1Sukta 185Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)
Devata: Dyāvāpṛthivī (with implicit support of the Devas as holders of amṛta)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

उर्वी सद्मनी बृहती ऋतेन हुवे देवानामवसा जनित्री । दधाते ये अमृतं सुप्रतीके द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

उ॒र्वी सद्म॑नी बृह॒ती ऋ॒तेन॑ हु॒वे दे॒वाना॒मव॑सा॒ जनि॑त्री । द॒धाते॒ ये अ॒मृतं॑ सु॒प्रती॑के॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥

urvī sádmanī bṛhatī ṛténa huvé devā́nām avásā jánitrī | dadhā́te ye amṛ́taṃ suprátīke dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no ábhvāt ||

Wide in your seats and vast in your greatness, O Mother of birth, by the Truth-order I call you with the gods’ fostering power. You who uphold the deathless in forms of beautiful radiance—protect us, Heaven and Earth, from the overwhelming adverse.

उ॒र्वी इति॑ । सद्म॑नी॒ इति॑ । बृ॒ह॒ती इति॑ । ऋ॒तेन॑ । हु॒वे । दे॒वाना॑म् । अव॑सा । जनि॑त्री॒ इति॑ । द॒धाते॑ । ये । अ॒मृत॑म् । सु॒प्रती॑के॒ इति॑ सु॒ऽप्रती॑के । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥उर्वी इति । सद्मनी इति । बृहती इति । ऋतेन । हुवे । देवानाम् । अवसा । जनित्री इति । दधाते । ये । अमृतम् । सुप्रतीके इति सुप्रतीके । द्यावा । रक्षतम् । पृथिवी इति । नः । अभ्वात् ॥urvī iti | sadmanī iti | bṛhatī iti | ṛtena | huve | devānām | avasā | janitrī iti | dadhāte | ye | amṛtam | supratīke itisu-pratīke | dyāvā | rakṣatam | pṛthivī iti | naḥ | abhvāt

उर्वीbroad, wide
उर्वी:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootउर्वी- (प्रातिपदिक)
सद्मनीin the seat/dwelling
सद्मनी:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसद्मन्- (प्रातिपदिक)
बृहतीgreat, lofty
बृहती:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootबृहती- (प्रातिपदिक)
ऋतेनby/with ṛta (cosmic order, truth)
ऋतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋत- (प्रातिपदिक)
हुवेI invoke/call
हुवे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हू (ह्वे) आह्वाने
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अवसाwith help, by protection
अवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)
जनित्रीthe begetter/producer (mother)
जनित्री:
Kartā
TypeNoun
Rootजनित्री- (प्रातिपदिक; √जन्-निष्पन्न)
दधातेthey place/establish
दधाते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा धारणे/स्थापने
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमृतम्immortality, ambrosia
अमृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
सुप्रतीकेin the fair-faced/beautiful-formed (two)
सुप्रतीके:
Adhikaraṇa (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसु- + प्रतीक- (प्रातिपदिक)
द्यावाHeaven (the two: Heaven-and-Earth as a pair)
द्यावा:
Kartā
TypeNoun
Rootद्याव्- (प्रातिपदिक)
रक्षतम्protect (you two)!
रक्षतम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रक्ष् पालने
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (हितार्थे) / Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अभ्वात्from harm, from danger
अभ्वात्:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootअभ्व- (प्रातिपदिक) + तसिल् (-आत्)