HomeRig VedaMandala 1Sukta 185Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.185

Rishi: Not specified in input (traditions vary for RV 1.185)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī / Rodasī, with invocation of Aditi’s gift
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

अनेहो दात्रमदितेरनर्वं हुवे स्वर्वदवधं नमस्वत् । तद्रोदसी जनयतं जरित्रे द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

अ॒ने॒हो दा॒त्रमदि॑तेरन॒र्वं हु॒वे स्व॑र्वदव॒धं नम॑स्वत् । तद्रो॑दसी जनयतं जरि॒त्रे द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥

aného dā́tram áditer anárvaṃ huvé svàr-vad avadháṃ námasvat | tád rodasī́ janayataṃ jaritré dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no abhvā́t ||

I call the unhurried, unbroken gift of Aditi—luminous, unassailable, full of reverence. That, O Heaven and Earth, bring forth for the singer; O Heaven and Earth, protect us from the overwhelming vastness.

अ॒ने॒हः । दा॒त्रम् । अदि॑तेः । अ॒न॒र्वम् । हु॒वे । स्वः॑ऽवत् । अ॒व॒धम् । नम॑स्वत् । तत् । रो॒द॒सी॒ इति॑ । ज॒न॒य॒त॒म् । ज॒रि॒त्रे । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥अनेहः । दात्रम् । अदितेः । अनर्वम् । हुवे । स्वःवत् । अवधम् । नमस्वत् । तत् । रोदसी इति । जनयतम् । जरित्रे । द्यावा । रक्षतम् । पृथिवी इति । नः । अभ्वात् ॥anehaḥ | dātram | aditeḥ | anarvam | huve | svaḥ-vat | avadham | namasvat | tat | rodasī iti | janayatam | jaritre | dyāvā | rakṣatam | pṛthivī iti | naḥ | abhvāt

अनेहःfaultless, unharming
अनेहः:
Karma (दात्रम्-विशेषण) / (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootअनेह (प्रातिपदिक; a-नेह ‘without defect/without harm’)
दात्रम्gift; giving (boon)
दात्रम्:
Karma (हुवे इत्यस्य) / (आह्वान-विषयः)
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; √दा ‘to give’ → दात्र ‘giver/gift’)
अदितेःof Aditi
अदितेः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः दात्रम्-प्रति)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
अनर्वम्unfailing; unblemished
अनर्वम्:
Karma (दात्रम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनर्व (प्रातिपदिक; a-नर्व ‘not weak/ not faulty’)
हुवेI invoke
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Root√हू (जुहोत्यादि) ‘to call, invoke’
स्वर्वत्possessing light; radiant
स्वर्वत्:
Karma (अवधम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्वत् (प्रातिपदिक; स्वर् ‘sunlight/heavenly light’ + -वत्)
अवधम्protection; warding-off
अवधम्:
Karma (हुवे इत्यस्य) / (आह्वान-विषयः)
TypeNoun
Rootअवध (प्रातिपदिक; ‘protection/guarding’, from √अव ‘to protect’/or noun अवध ‘warding off’)
नमस्वत्revered; accompanied by homage
नमस्वत्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनमस् (प्रातिपदिक) + -वत् (मतुप्) ‘having reverence’
तत्that
तत्:
Karma (जनयतम् इत्यस्य) / (उद्देश्य-वस्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
Kartā (जनयतम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)
जनयतम्beget/produce (you two)
जनयतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनयति; causative) ‘to beget, produce’
जरित्रेfor the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna (दत्त-लाभार्थी)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/√जर् ‘to sing/praise’ → ‘singer, praiser’)
द्यावाHeaven (the two: Heaven and Earth)
द्यावा:
Kartā (रक्षतम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootद्याव्/द्यौ (प्रातिपदिक) ‘heaven’
रक्षतम्protect (you two)
रक्षतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√रक्ष् ‘to protect’
पृथिवीEarth (the two: Heaven and Earth)
पृथिवी:
Kartā (रक्षतम् इत्यस्य; द्यावा इत्यनेन सह द्वन्द्वार्थः)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) ‘earth’
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (रक्षणस्य ‘our’) / (सम्प्रदान-भावः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अभ्वात्from harm/danger
अभ्वात्:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootअभ्व (प्रातिपदिक; ‘harm, danger, vast evil’) + तसिल् (-आत्)