HomeRig VedaMandala 1Sukta 185Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.185

Rishi: Not specified in input (traditions vary for RV 1.185)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

भूरिं द्वे अचरन्ती चरन्तं पद्वन्तं गर्भमपदी दधाते । नित्यं न सूनुं पित्रोरुपस्थे द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

भूरिं॒ द्वे अच॑रन्ती॒ चर॑न्तं प॒द्वन्तं॒ गर्भ॑म॒पदी॑ दधाते । नित्यं॒ न सू॒नुं पि॒त्रोरु॒पस्थे॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥

bhū́riṃ dve ácarantī cárantaṃ padvántaṃ gárbham apádī dadhāte | nítyaṃ ná sūnúṃ pitrór upásthe dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no abhvā́t ||

Two vast ones, unmoving, yet they establish the moving embryo that has feet—while itself is footless. Like parents holding their constant son upon their lap, O Heaven and Earth, protect us from the vast assault.

भूरि॑ । द्वे इति॑ । अच॑रन्ती॒ इति॑ । चर॑न्तम् । प॒त्ऽवन्तम् । गर्भ॑म् । अ॒पदी॒ इति॑ । द॒धा॒ते॒ इति॑ । नित्य॑म् । न । सू॒नुम् । पि॒त्रोः । उ॒पऽस्थे॑ । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥भूरि । द्वे इति । अचरन्ती इति । चरन्तम् । पत्वन्तम् । गर्भम् । अपदी इति । दधाते इति । नित्यम् । न । सूनुम् । पित्रोः । उपस्थे । द्यावा । रक्षतम् । पृथिवी इति । नः । अभ्वात् ॥bhūri | dve iti | acarantī iti | carantam | pat-vantam | garbham | apadī iti | dadhāteiti | nityam | na | sūnum | pitroḥ | upa-sthe | dyāvā | rakṣatam | pṛthivī iti | naḥ | abhvāt

भूरिम्much, abundantly
भूरिम्:
Karma (परिमाण/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
द्वेtwo (f.)
द्वे:
Kartā
TypeNumeral/Pronoun-like
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
अचरन्तीmoving, going
अचरन्ती:
Kartā
TypeParticiple (Adjectival)
Rootचर् (धातु) → चरन्ती (वर्तमान-कृदन्त)
चरन्तम्the moving one
चरन्तम्:
Karma
TypeParticiple (Adjectival)
Rootचर् (धातु) → चरन्त (वर्तमान-कृदन्त)
पद्वन्तम्footed, having feet
पद्वन्तम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्वन्त् (प्रातिपदिक; ‘पद्’ + वन्त्)
गर्भम्embryo, child in the womb
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
अपदीfootless (without feet)
अपदी:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-पद (प्रातिपदिक; नञ्-समास/उपसर्ग ‘अ-’)
दधातेthey place, they set/hold
दधाते:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु) + दधा- (वर्तमान) ; आत्मनेपद
नित्यम्always, continually
नित्यम्:
Adhikaraṇa (काल/नित्यत्व)
TypeIndeclinable (adverbial accusative)
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
as, like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सूनुम्son
सूनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
पित्रोःof the two parents
पित्रोः:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap, in the bosom
उपस्थे:
Adhikaraṇa (स्थान)
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
द्यावाHeaven (and) Earth / the two: Heaven
द्यावा:
Kartā (सम्बोधनार्थे अपि पठ्यते)
TypeNoun
Rootद्याव्/द्यौ (प्रातिपदिक; द्विवचन-रूप)
रक्षतम्protect (you two)!
रक्षतम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā (सम्बोधन-सन्निकर्ष)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (हितार्थ)/Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अभ्वात्from harm, from danger
अभ्वात्:
Apādāna (यतः/हेतोः)
TypeNoun (ablative of cause/source)
Rootअभ्व (प्रातिपदिक; ‘भयानक/विपत्ति’)