HomeRig VedaMandala 1Sukta 184Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 1.184

Rishi: Agastya
Devata: Aśvinau
Chandas: Jagatī (probable; verify)

अतारिष्म तमसस्पारमस्य प्रति वां स्तोमो अश्विनावधायि । एह यातं पथिभिर्देवयानैर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

अता॑रिष्म॒ तम॑सस्पा॒रम॒स्य प्रति॑ वां॒ स्तोमो॑ अश्विनावधायि । एह या॑तं प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑र्वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

atā́riṣma támasas pā́ram asyá práti vām stómó aśvināv adhāyi | eha yā́taṃ pathíbhir deva-yā́nair vidyā́meṣáṃ vṛjánaṃ jīrá-dānum ||

We have crossed beyond this darkness to its farther shore; in response, a hymn of affirmation is set in you, O Aśvins. Come here by the god-traveling paths, that we may find the impulsion of plenitude, the clearing of obstruction, and the swift-giving power.

अता॑रिष्म । तम॑सः । पा॒रम् । अ॒स्य । प्रति॑ । वा॒म् । स्तोमः॑ । अ॒श्वि॒नौ॒ । अ॒धा॒यि॒ । आ । इ॒ह । या॒त॒म् । प॒थिऽभिः॑ । दे॒व॒ऽयानैः॑ । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥अतारिष्म । तमसः । पारम् । अस्य । प्रति । वाम् । स्तोमः । अश्विनौ । अधायि । आ । इह । यातम् । पथिभिः । देवयानैः । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥atāriṣma | tamasaḥ | pāram | asya | prati | vām | stomaḥ | aśvinau | adhāyi | ā | iha | yātam | pathi-bhiḥ | deva-yānaiḥ | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

अतारिष्मwe crossed/overcame
अतारिष्म:
Kartā
TypeVerb
Root√तॄ (तरणे)
तमसःof darkness
तमसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
पारम्the farther shore/end
पारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार (प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमःa hymn of praise
स्तोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
अश्विनौO Aśvins (the two)
अश्विनौ:
Sambodhana/Addressed
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अधायिhas been placed/uttered
अधायि:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
एहhither!
एह:
TypeIndeclinable
Rootएह
यातम्come (you two)!
यातम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थे)
पथिभिःby paths
पथिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपथि/पथिन् (प्रातिपदिक)
देवयानैःby god-going (divine) [paths]
देवयानैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootदेवयान (प्रातिपदिक; देव + यान)
विद्यामmay we find/know
विद्याम:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
एषम्this
एषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएष (प्रातिपदिक)
वृजनम्the difficult place/strait, distress
वृजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
जीरदानुम्with long/extended course (lit. long-flowing)
जीरदानुम्:
Viśeṣaṇa (of वृजनम्)
TypeAdjective
Rootजीरदानु (प्रातिपदिक; जीर + दानु)