HomeRig VedaMandala 1Sukta 181Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.181

Rishi: Agastya Māna (traditional; confirm via Anukramaṇī)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

इहेह जाता समवावशीतामरेपसा तन्वा नामभिः स्वैः । जिष्णुर्वामन्यः सुमखस्य सूरिर्दिवो अन्यः सुभगः पुत्र ऊहे ॥

इ॒हेह॑ जा॒ता सम॑वावशीतामरे॒पसा॑ त॒न्वा॒३॒॑ नाम॑भि॒: स्वैः । जि॒ष्णुर्वा॑म॒न्यः सुम॑खस्य सू॒रिर्दि॒वो अ॒न्यः सु॒भग॑: पु॒त्र ऊ॑हे ॥

iheha jātā sam avāvaśītām arepasā tanvā nāmabhiḥ svaiḥ | jiṣṇur vām anyaḥ su-makhasya sūrir divo anyaḥ su-bhagaḥ putra ūhe ||

Here, here—born for this work—may you both be fully at home with your flawless being and your own true names. One of you is the conquering lord of a good sacrifice, the other a fortunate son of Heaven who brings the needed discernment.

इ॒हऽइ॑ह । जा॒ता । सम् । अ॒वा॒व॒शी॒ता॒म् । अ॒रे॒पसा॑ । त॒न्वा॑ । नाम॑ऽभिः । स्वैः । जि॒ष्णुः । वा॒म् । अ॒न्यः । सुऽम॑खस्य । सू॒रिः । दि॒वः । अ॒न्यः । सु॒ऽभगः॑ । पु॒त्रः । ऊ॒हे॒ ॥इहइह । जाता । सम् । अवावशीताम् । अरेपसा । तन्वा । नामभिः । स्वैः । जिष्णुः । वाम् । अन्यः । सुमखस्य । सूरिः । दिवः । अन्यः । सुभगः । पुत्रः । ऊहे ॥iha-iha | jātā | sam | avāvaśītām | arepasā | tanvā | nāma-bhiḥ | svaiḥ | jiṣṇuḥ | vām | anyaḥ | su-makhasya | sūriḥ | divaḥ | anyaḥ | su-bhagaḥ | putraḥ | ūhe

इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
इहhere (indeed, right here)
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
जाताःborn; having been born
जाताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Root√जन् (जायते) → जात (कृदन्त)
सम्together; completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अवावशीताम्let the two be gracious/favourable; let them show goodwill
अवावशीताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वश् (वशति/वशयति) + अव- (उपसर्ग); (वेदिक्) अवावशीताम्
अरेपसाwith faultlessness; without blemish
अरेपसा:
करण
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (प्रातिपदिक: रेपस् ‘दोष/कल्मष’)
तन्वाwith (their) body/person
तन्वा:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
नामभिःwith names
नामभिः:
करण
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
स्वैःwith their own
स्वैः:
करण
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जिष्णुःvictorious; conquering
जिष्णुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक; √जि ‘to conquer’)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्वितीया/षष्ठी द्विवचन: वाम्)
अन्यःone (of the two), the other
अन्यः:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
सुमखस्यof the good sacrifice/rite
सुमखस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसु-मख (प्रातिपदिक; मख ‘sacrifice/rite’)
सूरिःpatron; generous giver
सूरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
अन्यःthe other (one)
अन्यः:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
सुभगःfortunate; auspicious
सुभगः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक; भग ‘fortune/share’)
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
ऊहेI infer/consider; I deem (I ‘construe’)
ऊहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऊह् (ऊहते) / √वह्? (वेदिक् रूप: ऊहे)