HomeRig VedaMandala 1Sukta 181Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.181

Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

आ वामश्वासः शुचयः पयस्पा वातरंहसो दिव्यासो अत्याः । मनोजुवो वृषणो वीतपृष्ठा एह स्वराजो अश्विना वहन्तु ॥

आ वा॒मश्वा॑स॒: शुच॑यः पय॒स्पा वात॑रंहसो दि॒व्यासो॒ अत्या॑: । म॒नो॒जुवो॒ वृष॑णो वी॒तपृ॑ष्ठा॒ एह स्व॒राजो॑ अ॒श्विना॑ वहन्तु ॥

ā́ vām aśvā́saḥ śúcayaḥ payaspā́ vā́taraṃhaso divyā́so átyāḥ | manójavo vṛ́ṣaṇo vītápṛṣṭhā éha svārā́jo aśvinā vahantu ||

Let your horses come—pure, drinking the nourishing essence, wind-swift, divine runners; mind-impelled, strong, with backs well-trained for the yoke. Let them bring you here, O Ashvins, self-ruling powers, into our field of offering.

आ । वा॒म् । अश्वा॑सः । शुच॑यः । प॒यः॒ऽपाः । वात॑ऽरंहसः । दि॒व्यासः॑ । अत्याः॑ । म॒नः॒ऽजुवः॑ । वृष॑णः । वी॒तऽपृ॑ष्ठाः । आ । इ॒ह । स्व॒ऽराजः॑ । अ॒श्विना॑ । व॒ह॒न्तु॒ ॥आ । वाम् । अश्वासः । शुचयः । पयःपाः । वातरंहसः । दिव्यासः । अत्याः । मनःजुवः । वृषणः । वीतपृष्ठाः । आ । इह । स्वराजः । अश्विना । वहन्तु ॥ā | vām | aśvāsaḥ | śucayaḥ | payaḥ-pāḥ | vāta-raṃhasaḥ | divyāsaḥ | atyāḥ | manaḥ-juvaḥ | vṛṣaṇaḥ | vīta-pṛṣṭhāḥ | ā | iha | sva-rājaḥ | aśvinā | vahantu

hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वाम्you two (to/for you two)
वाम्:
Sampradāna (लक्ष्य/प्राप्ति) / संबोधन-लक्ष्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अश्वासःhorses
अश्वासः:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
शुचयःbright, pure
शुचयः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
पयस्पाःmilk-drinking
पयस्पाः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपयस् + पा (√पा ‘पिबति’ से कृत/बहुव्रीहि)
वातरंहसःswift as the wind
वातरंहसः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवात + रंहस् (प्रातिपदिक; तत्पुरुष/बहुव्रीहि)
दिव्यासःheavenly, divine
दिव्यासः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
अत्याःsteeds, racers
अत्याः:
Kartā (अश्वासः के समानार्थक/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक; ‘अत्य’ = वेगवान् अश्वः)
मनोजुवःswift as thought
मनोजुवः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमनस् + जू (√जू ‘वेगं गच्छति’ से ‘जु’/‘जुव’)
वृषणःstrong, virile
वृषणः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक)
वीतपृष्ठाःwith broad/firm backs
वीतपृष्ठाः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवीत + पृष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
एहhere, hither
एह:
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय; वैदिक रूप ‘एह’)
स्वराजःself-ruling, sovereign
स्वराजः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्वराज् (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वहन्तुlet (them) carry/bring
वहन्तु:
TypeVerb
Root√वह् (वहति)